STATUE ET PLACE DIDEROT – Langres

Langres, ville berceau du philosophe Denis Diderot Le Langrois le plus illustre est très certainement Denis Diderot, né en 1713 au n°9 de la place qui porte désormais son nom. Fils d’un maître coutelier renommé, il fit ses études au collège des Jésuites. Diderot grandit dans une famille de sept enfants, parmi lesquels Didier, futur chanoine ; Angélique, religieuse aux Ursulines et Denise, dite «sœurette», qui l’aidera à garder le lien avec le père et surtout avec le frère. Son père aurait souhaité qu’il rentre dans les ordres mais Denis ne suivra pas cette voie contrairement à son frère. À l’âge de 15 ans, il refuse la succession de son père et le siège canonial de son oncle, et part poursuivre ses études à Paris au lycée Louis-le-Grand. Lorsqu’il se détourne des ordres, son père lui coupe les vivres. Il est écrivain public et pratique différents métiers durant une quinzaine d’années. Pour vivre, il effectue des traductions de l’anglais vers le français. Auteur éclectique et prolixe, il va s'aventurer dans tous les genres : philosophie, roman, théâtre, critique d'art. Fustigeant l'intolérance et rejetant l'autorité de la morale traditionnelle, il luttera – avec d'autres – pour le triomphe de la Raison et l'universalité du bonheur humain. Son oeuvre magistrale et étonnamment moderne demeure l’Encyclopédie, véritable monument et victoire du savoir humain dont il sera maître d’oeuvre acharné durant plus de deux décennies (entre 1746 et 1766). Diderot et sa ville «Pour moi, je suis de mon pays» disait-il. Le Pays de Langres s’honore d’avoir vu naître cet homme qui prit place, avec Voltaire et Rousseau, parmi les figures emblématiques du Siècle des Lumières. Diderot ne reviendra dans sa ville natale qu’à 5 reprises. Trop petite pour lui, son ambition et son destin sont ailleurs. Auteur éclectique et prolixe, il va s’aventurer dans tous les genres : philosophie, roman, théâtre, critique d’art. Fustigeant l’intolérance, rejetant l’autorité de la morale traditionnelle, condamnant la torture, il luttera – avec d’autres – pour le triomphe de la raison et l’universalité du bonheur humain. Coeur ardent et esprit novateur, ses remarques sur Langres et les Langrois sont vives et contradictoires. Si, depuis la promenade de Blanchefontaine, ses yeux «errent sur le plus beau paysage du monde», il dit de ses compatriotes qu’ils « ont de l’esprit, de l’éducation, de la gaieté, de la vivacité et le parler traînant, ils ont des livres, ils lisent et ne produisent rien »… La place Diderot L'ancienne place Chambeau s'est longtemps adossée à la muraille du Bas-Empire. Avant le percement de l'actuelle rue Leclerc en 1612, l'ancien cardo gallo-romain – axe nord-sud ; actuelle rue Diderot – s'interrompait à cet endroit. En 1884, le centenaire de sa mort fut l'occasion de rebaptiser la place à son nom et de lui ériger une statue. Due à Frédéric Auguste Bartholdi, elle repose sur un socle énumérant les principaux collaborateurs du projet encyclopédique. DIDEROT en quelques dates : 5 octobre 1713 : Naissance dans la maison de la place Chambeau, n° 9 de l’actuelle place Diderot. 1723 – 1728 : Études au collège des Jésuites. Denis est un brillant élève. 1728 : Diderot quitte Langres pour Paris où il poursuit ses études et s’y installe définitivement. Diderot reste très attaché à sa famille et à son pays natal, qui exerce sur lui une mystérieuse attraction. Il y revient plusieurs fois, notamment en 1759, après la mort de son père. En 1770, il séjourne à Bourbonne-les-Bains. 1781 : Il offre à la Ville de Langres son buste en bronze, modelé par Houdon. 31 juillet 1784 : Mort de Diderot. DIDEROT, en quelques titres – L’Encyclopédie – Les Lettres à Sophie Volland – Les Pensées Philosophiques – La Lettre sur les Aveugles – Pensées sur l’interprétation de la nature – La Religieuse – Essais sur la peinture et Salons – Le Neveu de Rameau – Le Paradoxe sur le Comédien – Jacques le Fataliste

Langres, birthplace of philosopher Denis Diderot Langres? most illustrious philosopher is certainly Denis Diderot, born in 1713 at no. 9 on the square that now bears his name. The son of a renowned master cutler, he was educated at the Jesuit College. Diderot grew up in a family of seven children, including Didier, a future canon; Angélique, a nun at the Ursulines; and Denise, known as "s?urette", who helped him keep in touch with his father and, above all, his brother. His father would have liked him to take holy orders, but Denis, unlike his brother, did not follow this path. At the age of 15, he refused his father?s succession and his uncle?s canonical seat, and left to pursue his studies in Paris at the Lycée Louis-le-Grand. When he turned away from the orders, his father cut him off. He became a public writer and worked in a variety of professions for some fifteen years. To make a living, he translated from English into French. An eclectic and prolific writer, he ventured into all genres: philosophy, novels, theater and art criticism. Criticizing intolerance and rejecting the authority of traditional morality, he fought – along with others – for the triumph of Reason and the universality of human happiness. His masterly and astonishingly modern work remains the Encyclopédie, a veritable monument and victory of human knowledge, of which he was the relentless master-builder for over two decades (between 1746 and 1766). Diderot and his city "For me, I'm from my country", he used to say. The Langres region is proud to be the birthplace of a man who, along with Voltaire and Rousseau, was one of the leading figures of the Age of Enlightenment. Diderot only returned to his home town 5 times. Too small for him, his ambition and destiny lay elsewhere. An eclectic and prolific writer, he ventured into all genres: philosophy, novels, theater and art criticism. Criticizing intolerance, rejecting the authority of traditional morality and condemning torture, he fought – along with others – for the triumph of reason and the universality of human happiness. An ardent heart and an innovative spirit, his remarks on Langres and the Langrois people are lively and contradictory. If, from the Blanchefontaine promenade, his eyes "wander over the most beautiful landscape in the world", he says of his compatriots that they "have spirit, education, gaiety, vivacity and a drawl, they have books, they read and produce nothing"? Place Diderot For a long time, the former Place Chambeau backed onto the Lower-Empire wall. Before today's rue Leclerc was built in 1612, the ancient Gallo-Roman cardo – the north-south axis of today's rue Diderot – was interrupted here. In 1884, to mark the centenary of his death, the square was renamed after him and a statue erected. Designed by Frédéric Auguste Bartholdi, it stands on a pedestal listing the main contributors to the encyclopaedic project. DIDEROT in brief: october 5, 1713: Birth in the house on Place Chambeau, no. 9 of today?s Place Diderot. 1723 ? 1728 : Studies at the Jesuit College. Denis is a brilliant student. 1728: Diderot leaves Langres for Paris, where he continues his studies and settles permanently. Diderot remained very attached to his family and to his native country, which exerted a mysterious attraction on him. He returned several times, notably in 1759, after the death of his father. In 1770, he stayed in Bourbonne-les-Bains. 1781: He presented the town of Langres with his bronze bust, modeled by Houdon. july 31, 1784: Diderot dies. DIDEROT, in a few titles – The Encyclopedia – Letters to Sophie Volland – Philosophical Thoughts – Letter on the Blind – Thoughts on the Interpretation of Nature – La Religieuse – Essays on Painting and Salons – Rameau's Nephew – The Paradox of the Comedian – Jacques le Fataliste

Langres, die Geburtsstadt des Philosophen Denis Diderot Der berühmteste Langrois ist sicherlich Denis Diderot, der 1713 auf dem Platz Nr. 9, der nun seinen Namen trägt, geboren wurde. Er war der Sohn eines bekannten Messerschmiedemeisters und besuchte das Jesuitenkolleg. Diderot wuchs in einer Familie mit sieben Kindern auf, darunter Didier, der spätere Domherr; Angélique, eine Nonne der Ursulinen, und Denise, genannt "s?urette", die ihm helfen sollte, die Verbindung zum Vater und vor allem zum Bruder aufrechtzuerhalten. Sein Vater hätte sich gewünscht, dass er in den Orden eintritt, aber Denis geht diesen Weg im Gegensatz zu seinem Bruder nicht. Im Alter von 15 Jahren lehnte er die Erbschaft seines Vaters und den Kanonikersitz seines Onkels ab und ging nach Paris, um am Lycée Louis-le-Grand weiter zu studieren. Als er sich vom Orden abwendet, dreht ihm sein Vater den Geldhahn zu. Er wird öffentlicher Schriftsteller und übt etwa 15 Jahre lang verschiedene Berufe aus. Seinen Lebensunterhalt verdient er sich mit Übersetzungen aus dem Englischen ins Französische. Als eklektischer und weitschweifiger Autor wagt er sich in alle Genres vor: Philosophie, Roman, Theater und Kunstkritik. Er kritisierte die Intoleranz und lehnte die Autorität der traditionellen Moral ab und kämpfte – zusammen mit anderen – für den Triumph der Vernunft und die Universalität des menschlichen Glücks. Sein meisterhaftes und erstaunlich modernes Werk ist die Enzyklopädie, ein wahres Monument und ein Sieg des menschlichen Wissens, das er über zwei Jahrzehnte lang (zwischen 1746 und 1766) unermüdlich leitete. Diderot und seine Stadt "Für mich bin ich aus meinem Land", sagte er. Das Pays de Langres ist stolz darauf, diesen Mann geboren zu haben, der zusammen mit Voltaire und Rousseau zu den emblematischen Figuren der Aufklärung gehörte. Diderot kehrte nur fünf Mal in seine Geburtsstadt zurück. Sie war zu klein für ihn, sein Ehrgeiz und sein Schicksal lagen woanders. Als eklektischer und weitschweifiger Autor wagte er sich in alle Genres vor: Philosophie, Roman, Theater und Kunstkritik. Er kritisierte Intoleranz, lehnte die Autorität der traditionellen Moral ab, verurteilte Folter und kämpfte – zusammen mit anderen – für den Triumph der Vernunft und die Universalität des menschlichen Glücks. Als glühendes Herz und innovativer Geist sind seine Bemerkungen über Langres und die Langrois lebhaft und widersprüchlich. Während seine Augen vom Spaziergang in Blanchefontaine aus "über die schönste Landschaft der Welt" schweifen, sagt er über seine Landsleute, dass sie "Geist, Bildung, Fröhlichkeit, Lebhaftigkeit und eine schleppende Sprache haben, sie haben Bücher, sie lesen und produzieren nichts" Der Diderot-Platz Der alte Chambeau-Platz lehnte lange Zeit an der Stadtmauer aus dem späten Kaiserreich. Vor dem Durchbruch der heutigen Rue Leclerc im Jahr 1612 wurde der alte gallorömische Cardo – Nord-Süd-Achse, heutige Rue Diderot – an dieser Stelle unterbrochen. Im Jahr 1884 wurde sein hundertster Todestag zum Anlass genommen, den Platz nach ihm umzubenennen und eine Statue zu errichten. Die von Frédéric Auguste Bartholdi geschaffene Statue steht auf einem Sockel, auf dem die wichtigsten Mitarbeiter des enzyklopädischen Projekts aufgelistet sind. DIDEROT in einigen Daten : 5. Oktober 1713: Geburt im Haus an der Place Chambeau, Nr. 9 des heutigen Place Diderot. 1723 ? 1728: Studium am Collège des Jésuites. Denis ist ein brillanter Schüler. 1728: Diderot verlässt Langres und geht nach Paris, wo er seine Studien fortsetzt und sich endgültig niederlässt. Diderot bleibt seiner Familie und seinem Heimatland, das eine geheimnisvolle Anziehungskraft auf ihn ausübt, sehr verbunden. Er kehrte mehrmals dorthin zurück, unter anderem 1759 nach dem Tod seines Vaters. Im Jahr 1770 hält er sich in Bourbonne-les-Bains auf. 1781: Er schenkt der Stadt Langres seine Bronzebüste, die von Houdon modelliert wurde. 31. Juli 1784: Tod von Diderot. DIDEROT, in einigen Titeln – Die Enzyklopädie – Die Briefe an Sophie Volland – Die philosophischen Gedanken (Les Pensées Philosophiques) – Der Brief über die Blinden – Pensées sur l'interprétation de la nature (Gedanken zur Interpretation der Natur) – Die Religiöse – Essais sur la peinture und Salons – Der Neffe von Rameau – Das Paradoxon über den Schauspieler – Jacques le Fataliste

Langres, geboorteplaats van de filosoof Denis Diderot De beroemdste man uit Langres is ongetwijfeld Denis Diderot, geboren in 1713 op nummer 9 van het plein dat nu zijn naam draagt. Als zoon van een gerenommeerde meester-snijder werd hij opgeleid aan het Jezuïetencollege. Diderot groeide op in een gezin met zeven kinderen, waaronder Didier, een toekomstige kanunnik; Angélique, een non bij de Ursulinen; en Denise, bekend als "s?urette", die hem hielp de banden met zijn vader en vooral met zijn broer te onderhouden. Zijn vader had graag gewild dat hij de heilige orden zou aanvaarden, maar Denis volgde die weg niet, in tegenstelling tot zijn broer. Op 15-jarige leeftijd weigerde hij de opvolging van zijn vader en de kanunnikenzetel van zijn oom en vertrok naar Parijs om verder te studeren aan het Lycée Louis-le-Grand. Toen hij zich afkeerde van de ordes, werd hij door zijn vader de toegang ontzegd. Hij werd publicist en werkte ongeveer vijftien jaar in verschillende banen. Om in zijn levensonderhoud te voorzien vertaalde hij van het Engels naar het Frans. Als eclectisch en productief schrijver waagde hij zich in alle genres: filosofie, romans, theater en kunstkritiek. Hij bekritiseerde intolerantie en verwierp het gezag van de traditionele moraal en streed – samen met anderen – voor de triomf van de Rede en de universaliteit van het menselijk geluk. Zijn meesterlijke en verbazingwekkend moderne werk blijft de Encyclopédie, een waar monument en overwinning voor de menselijke kennis, waarvan hij meer dan twee decennia lang (tussen 1746 en 1766) de meedogenloze bouwmeester was. Diderot en zijn stad "Ik behoor tot mijn eigen land", zei hij altijd. De regio Langres is er trots op de geboorteplaats te zijn van een man die, samen met Voltaire en Rousseau, een van de leidende figuren van het tijdperk van de Verlichting was. Diderot keerde slechts 5 keer terug naar zijn geboortestad. Te klein voor hem, zijn ambitie en bestemming lagen elders. Als eclectisch en productief schrijver waagde hij zich in elk genre: filosofie, roman, theater en kunstkritiek. Hij bekritiseerde intolerantie, verwierp het gezag van de traditionele moraal en veroordeelde marteling. Samen met anderen streed hij voor de triomf van de rede en de universaliteit van het menselijk geluk. Met een vurig hart en een vernieuwende geest is zijn commentaar op Langres en de inwoners van Langres levendig en tegenstrijdig. Terwijl zijn ogen vanaf de promenade van Blanchefontaine "dwalen over het mooiste landschap ter wereld", zegt hij over zijn landgenoten dat ze "pit, opvoeding, vrolijkheid, levendigheid en een onduidelijke spraak hebben, ze hebben boeken, ze lezen en produceren niets"? Diderotplein Lange tijd lag de oude Place Chambeau tegen de Romeinse muur aan. Voordat de huidige rue Leclerc in 1612 werd gebouwd, werd de oude Gallo-Romeinse cardo – de noord-zuidas van de huidige rue Diderot – hier onderbroken. In 1884, op de honderdste verjaardag van zijn dood, werd het plein naar hem vernoemd en werd er een standbeeld opgericht. Het werd ontworpen door Frédéric Auguste Bartholdi en staat op een sokkel waarop de belangrijkste bijdragers aan het encyclopedische project staan. DIDEROT in enkele data: 5 oktober 1713: Geboorte in het huis op de Place Chambeau, nr. 9 van wat nu de Place Diderot is. 1723 ? 1728 : Studie aan het Jezuïetencollege. Denis is een briljante student. 1728 : Diderot verlaat Langres voor Parijs, waar hij zijn studies voortzet en zich definitief vestigt. Diderot blijft erg gehecht aan zijn familie en zijn geboorteland, dat een mysterieuze aantrekkingskracht op hem uitoefent. Hij keerde er verschillende keren terug, met name in 1759, na de dood van zijn vader. In 1770 verbleef hij in Bourbonne-les-Bains. 1781: Hij schenkt de stad Langres zijn bronzen buste, gemodelleerd door Houdon. 31 juli 1784: Overlijden van Diderot. DIDEROT, in enkele titels – De encyclopedie – Brieven aan Sophie Volland – Filosofische gedachten – Brief over de blinden – Gedachten over de interpretatie van de natuur – De religieuze – Essays over schilderkunst en salons – De neef van Rameau – De paradox van de komiek – Jacques de Fatalist

Langres, cuna del filósofo Denis Diderot El hombre más famoso de Langres es sin duda Denis Diderot, nacido en 1713 en el número 9 de la plaza que hoy lleva su nombre. Hijo de un célebre maestro cuchillero, se educó en el colegio de los Jesuitas. Diderot creció en una familia de siete hijos, entre ellos Didier, futuro canónigo; Angélique, monja en las Ursulinas; y Denise, conocida como "s?urette", que le ayudó a mantener los vínculos con su padre y sobre todo con su hermano. A su padre le hubiera gustado que tomara las órdenes sagradas, pero Denis no siguió ese camino, a diferencia de su hermano. A los 15 años, rechaza la sucesión de su padre y la sede canónica de su tío, y se marcha a París para continuar sus estudios en el liceo Louis-le-Grand. Cuando se apartó de las órdenes, su padre le desheredó. Se hizo escritor público y trabajó en diversos oficios durante unos quince años. Para ganarse la vida, traducía del inglés al francés. Escritor ecléctico y prolífico, se aventuró en todos los géneros: filosofía, novela, teatro y crítica de arte. Criticando la intolerancia y rechazando la autoridad de la moral tradicional, luchó -junto con otros- por el triunfo de la Razón y la universalidad de la felicidad humana. Su obra maestra y asombrosamente moderna sigue siendo la Encyclopédie, verdadero monumento y victoria del saber humano, de la que fue el implacable maestro de obras durante más de dos décadas (entre 1746 y 1766). Diderot y su ciudad "Pertenezco a mi país", solía decir. La región de Langres se enorgullece de ser la cuna de un hombre que, junto con Voltaire y Rousseau, fue una de las principales figuras del Siglo de las Luces. Diderot sólo regresó 5 veces a su ciudad natal. Demasiado pequeña para él, su ambición y su destino estaban en otra parte. Escritor ecléctico y prolífico, se aventuró en todos los géneros: filosofía, novela, teatro y crítica de arte. Criticando la intolerancia, rechazando la autoridad de la moral tradicional y condenando la tortura, luchó -junto a otros- por el triunfo de la razón y la universalidad de la felicidad humana. Corazón ardiente y espíritu innovador, sus comentarios sobre Langres y sus habitantes son vivos y contradictorios. Mientras que, desde el paseo de la Blanchefontaine, sus ojos "se pasean por el paisaje más bello del mundo", dice de sus compatriotas que "tienen espíritu, educación, alegría, vivacidad y un habla torpe, tienen libros, leen y no producen nada"? Plaza Diderot Durante mucho tiempo, la antigua Place Chambeau se alzaba contra la muralla de la Baja Roma. Antes de que se construyera la actual rue Leclerc en 1612, el antiguo cardo galo-romano -eje norte-sur de la actual rue Diderot- se interrumpía aquí. En 1884, en el centenario de su muerte, la plaza fue rebautizada con su nombre y se erigió una estatua. Diseñada por Frédéric Auguste Bartholdi, se alza sobre un zócalo en el que figuran los principales colaboradores del proyecto enciclopédico. DIDEROT en algunas fechas: 5 de octubre de 1713: Nacimiento en la casa de la plaza Chambeau, nº 9 de la actual plaza Diderot. 1723 ? 1728 : Estudios en el Colegio de los Jesuitas. Diderot es un alumno brillante. 1728 : Diderot deja Langres por París, donde prosigue sus estudios y se instala definitivamente. Diderot permanece muy apegado a su familia y a su país natal, que ejerce sobre él una misteriosa atracción. Vuelve allí varias veces, sobre todo en 1759, tras la muerte de su padre. En 1770, se instala en Bourbonne-les-Bains. 1781: Regala a la ciudad de Langres su busto de bronce, modelado por Houdon. 31 de julio de 1784: muerte de Diderot. DIDEROT, en algunos títulos – La Enciclopedia – Cartas a Sophie Volland – Los Pensamientos Filosóficos – Carta sobre los ciegos – Pensamientos sobre la interpretación de la naturaleza – Lo religioso – Ensayos sobre la pintura y los salones – El sobrino de Rameau – La paradoja del comediante – Jacques el fatalista

Langres, città natale del filosofo Denis Diderot L'uomo più famoso di Langres è senza dubbio Denis Diderot, nato nel 1713 al numero 9 della piazza che oggi porta il suo nome. Figlio di un rinomato maestro coltellinaio, fu educato al Collegio dei Gesuiti. Diderot crebbe in una famiglia di sette figli, tra cui Didier, futuro canonico, Angélique, suora delle Orsoline, e Denise, detta "s?urette", che lo aiutò a mantenere i legami con il padre e soprattutto con il fratello. Il padre avrebbe voluto che prendesse gli ordini sacri, ma Denis non seguì questa strada, a differenza del fratello. All'età di 15 anni, rifiuta la successione paterna e il seggio canonico dello zio e parte per continuare gli studi a Parigi presso il Lycée Louis-le-Grand. Quando si allontanò dagli ordini, il padre lo tagliò fuori. Diventa scrittore pubblico e svolge diversi lavori per circa quindici anni. Per guadagnarsi da vivere, traduce dall'inglese al francese. Scrittore eclettico e prolifico, si cimentò in tutti i generi: filosofia, romanzi, teatro e critica d'arte. Criticando l'intolleranza e rifiutando l'autorità della morale tradizionale, si batté – insieme ad altri – per il trionfo della Ragione e l'universalità della felicità umana. La sua opera magistrale e sorprendentemente moderna resta l'Encyclopédie, vero e proprio monumento e vittoria del sapere umano, di cui fu l'instancabile costruttore per oltre due decenni (tra il 1746 e il 1766). Diderot e la sua città "Appartengo al mio paese", diceva. La regione di Langres è orgogliosa di aver dato i natali a un uomo che, insieme a Voltaire e Rousseau, è stato uno dei protagonisti dell'Illuminismo. Diderot tornò nella sua città natale solo 5 volte. Troppo piccola per lui, la sua ambizione e il suo destino erano altrove. Scrittore eclettico e prolifico, si cimentò in ogni genere: filosofia, romanzo, teatro e critica d'arte. Criticando l'intolleranza, rifiutando l'autorità della morale tradizionale e condannando la tortura, si batté – insieme ad altri – per il trionfo della ragione e l'universalità della felicità umana. Cuore ardente e spirito innovatore, i suoi commenti su Langres e i langaroli sono vivaci e contraddittori. Mentre, dalla passeggiata di Blanchefontaine, il suo sguardo "spazia sul più bel paesaggio del mondo", dice dei suoi compatrioti che "hanno spirito, educazione, allegria, vivacità e un linguaggio stentato, hanno libri, leggono e non producono nulla"? Piazza Diderot Per molto tempo, l'antica Place Chambeau è stata addossata al muro della Bassa Romana. Prima della costruzione dell'attuale rue Leclerc nel 1612, l'antico cardo gallo-romano – l'asse nord-sud dell'attuale rue Diderot – si interrompeva qui. Nel 1884, in occasione del centenario della sua morte, la piazza fu ribattezzata con il suo nome e fu eretta una statua. Disegnata da Frédéric Auguste Bartholdi, poggia su un basamento che elenca i principali collaboratori del progetto enciclopedico. DIDEROT in poche date: 5 ottobre 1713: nascita nella casa di Place Chambeau, al numero 9 dell'attuale Place Diderot. 1723 ? 1728 : Studi al Collegio dei Gesuiti. Denis è uno studente brillante. 1728 : Diderot lascia Langres per Parigi, dove prosegue gli studi e si stabilisce definitivamente. Diderot rimane molto legato alla sua famiglia e al suo paese natale, che esercita su di lui un'attrazione misteriosa. Vi ritorna più volte, in particolare nel 1759, dopo la morte del padre. Nel 1770 soggiornò a Bourbonne-les-Bains. 1781: regala alla città di Langres il suo busto in bronzo, modellato da Houdon. 31 luglio 1784: morte di Diderot. DIDEROT, in pochi titoli – L'Enciclopedia – Lettere a Sophie Volland – I pensieri filosofici – Lettera sui ciechi – Pensieri sull'interpretazione della natura – La religione – Saggi sulla pittura e sui salotti – Il nipote di Rameau – Il paradosso del comico – Jacques il fatalista