Description
L'horloge "Adam" de Rouffach constitue l'une des horloges d'édifices du 19ème siècle les plus remarquables parmi celles actuellement recensées en Alsace. Elle a été classée Monument Historique en 2003. L'horloge était complétée à l'origine par une méridienne, sorte de cadran solaire indiquant le midi heure solaire, qui servait à régler l'horloge.
Cette méridienne en fonte, mentionnée par U. Adam dans le contrat de 1858, n'existe plus. Il n'en subsistait que les anciens boulons de fixation, situés à environ 6 mètres de hauteur sur la face méridionale du contrefort Sud-Ouest de la tour Sud. Depuis juin 2006, une méridienne Adam a pu être réinstallée à l'emplacement initial, sur la façade de l'église.
Vous trouverez ci-dessous les éléments explicatifs permettant d'en comprendre le fonctionnement. Ces explications sont données par M. Poncelet, membre de l'Association Dasypodius. De tout temps, les hommes ont cherché à repérer avec le plus de précision possible le milieu de la journée, ce "midi" associé à l’heure de la pause, à l’heure du repas. La "méridienne" est une horloge solaire permettant de déterminer cet instant du midi, le "midi vrai", le "midi solaire", celui qui partage effectivement la journée en deux parties d’égales durées, depuis le lever du Soleil à son coucher. Cet instant correspond à la position la plus haute du Soleil dans le ciel (sa culmination) et donc à son passage plein sud. Une telle méridienne n’est donc un cadran solaire ne donnant que l’heure de "midi". En fait, ces méridiennes, que l’on trouve encore sur certains édifices, ne servaient qu’à régler les horloges mécaniques des clochers, des mairies et autres bâtiments publics, horloges dont les mécanismes étaient encore peu fiables avec des mouvements irréguliers.
En Alsace, il en existait de deux types : les méridiennes de type "Ungerer" que l’on trouve surtout dans le Bas-Rhin et les méridiennes de type "U.Adam" construites par l’horloger Urbain Adam de Colmar. La méridienne la plus célèbre est celle créée par J.B. Schwilgué et installée au portail sud de la cathédrale de Strasbourg pour le réglage de la fameuse horloge astronomique. La méridienne est fixée sur la façade de l'église.
English
The "Adam" clock in Rouffach is one of the most remarkable 19th century building clocks among those currently listed in Alsace. It was classified as a Historic Monument in 2003. The clock was originally supplemented by a meridian, a kind of sundial indicating noon solar time, which was used to adjust the clock.
This cast iron meridian, mentioned by U. Adam in the 1858 contract, no longer exists. All that remained of it were the old fixing bolts, located at a height of about 6 metres on the southern face of the south-western buttress of the South Tower. Since June 2006, it has been possible to reinstall an Adam's meridian at the original location on the front of the church.
Below you will find explanatory elements to help you understand how it works. These explanations are given by Mr. Poncelet, member of the Dasypodius Association. From time immemorial, men have tried to locate as accurately as possible the middle of the day, this "midday" associated with the time of the break, at mealtime. The "meridian" is a solar clock that makes it possible to determine this midday moment, the "true midday", the "solar midday", the one that effectively divides the day into two parts of equal duration, from sunrise to sunset. This instant corresponds to the highest position of the Sun in the sky (its culmination) and thus to its passage due south. Such a meridian is thus a sundial giving only the time of "noon". In fact, these meridians, which are still found on some buildings, were only used to adjust the mechanical clocks of bell towers, town halls and other public buildings, clocks whose mechanisms were still unreliable with irregular movements.
In Alsace, there were two types: the "Ungerer" type meridians found mainly in the Bas-Rhin region and the "U.Adam" type meridians built by the watchmaker Urbain Adam of Colmar. The most famous meridian is the one created by J.B. Schwilgué and installed at the south portal of the cathedral of Strasbourg for the adjustment of the famous astronomical clock. The meridian is fixed on the front of the church.
Deutsch
Die "Adam"-Uhr in Rouffach ist eine der bemerkenswertesten Gebäudeuhren aus dem 19. Jahrhundert, die derzeit im Elsass zu finden sind. Sie wurde 2003 als historisches Monument klassifiziert. Ursprünglich wurde die Uhr durch einen Meridian ergänzt, eine Art Sonnenuhr, die die Mittagszeit anzeigt und zum Einstellen der Uhr diente.
Dieser gusseiserne Meridian, der von U. Adam im Vertrag von 1858 erwähnte, existiert nicht mehr. Es waren nur noch die alten Befestigungsbolzen vorhanden, die sich in etwa 6 m Höhe auf der Südseite des südwestlichen Strebepfeilers des Südturms befanden. Seit Juni 2006 konnte ein Adam-Meridian wieder an seinem ursprünglichen Standort an der Kirchenfassade installiert werden.
Im Folgenden finden Sie die Erklärungen, die es Ihnen ermöglichen, seine Funktionsweise zu verstehen. Diese Erklärungen werden von Herrn Poncelet, einem Mitglied der Association Dasypodius, gegeben. Seit jeher haben die Menschen versucht, die Mitte des Tages so genau wie möglich zu bestimmen, jenen "Mittag", der mit der Zeit der Pause, der Mahlzeit, in Verbindung gebracht wird. Der "Meridian" ist eine Sonnenuhr, die es ermöglicht, diesen Mittagsmoment zu bestimmen, den "wahren Mittag", den "Sonnenmittag", der den Tag tatsächlich in zwei gleich lange Teile teilt, vom Aufgang der Sonne bis zu ihrem Untergang. Dieser Zeitpunkt entspricht dem höchsten Stand der Sonne am Himmel (ihrer Kulmination) und damit dem Durchgang der Sonne durch den vollen Süden. Ein solcher Meridian ist also eine Sonnenuhr, die nur die "Mittagszeit" anzeigt. Tatsächlich dienten diese Meridiane, die man heute noch an manchen Gebäuden findet, nur dazu, die mechanischen Uhren an Kirchtürmen, Rathäusern und anderen öffentlichen Gebäuden zu stellen, deren Mechanismen mit ihren unregelmäßigen Bewegungen noch unzuverlässig waren.
Im Elsass gab es zwei Arten von Meridianen: die Meridiane vom Typ "Ungerer", die man vor allem im Departement Bas-Rhin findet, und die Meridiane vom Typ "U.Adam", die vom Uhrmacher Urbain Adam in Colmar gebaut wurden. Der berühmteste Meridian ist der von J.B. Schwilgué entworfene und am Südportal des Straßburger Münsters installierte Meridian, der zur Einstellung der berühmten astronomischen Uhr dient. Der Meridian ist an der Fassade der Kirche befestigt.
Dutch
De "Adam"-klok in Rouffach is een van de opmerkelijkste bouwklokken uit de 19e eeuw in de Elzas. Het werd in 2003 geclassificeerd als historisch monument. De klok werd oorspronkelijk aangevuld met een meridiaan, een soort zonnewijzer die het middaguur aangeeft.
Deze gietijzeren meridiaan, genoemd door U. Adam in het contract van 1858, bestaat niet meer. Alleen de oude bevestigingsbouten, op een hoogte van ongeveer 6 meter aan de zuidkant van de zuidwestelijke steunbeer van de zuidelijke toren, bleven over. Sinds juni 2006 is een Adammeridiaan weer op zijn oorspronkelijke plaats op de voorgevel van de kerk aangebracht.
Hieronder vindt u de uitleg die u zal helpen begrijpen hoe het werkt. Deze uitleg wordt gegeven door de heer Poncelet, lid van de Dasypodius Vereniging. Sinds mensenheugenis heeft men getracht het midden van de dag, het "middaguur", zo nauwkeurig mogelijk aan te duiden. De "méridienne" is een zonneklok die het mogelijk maakt dit moment van de middag te bepalen, de "ware middag", de "zonnemiddag", die de dag effectief in twee gelijke delen verdeelt, van het opkomen van de zon tot haar ondergang. Dit moment komt overeen met de hoogste positie van de zon aan de hemel (het hoogtepunt) en dus met haar doorgang naar het zuiden. Zo'n meridiaan is dus geen zonnewijzer die alleen de middagtijd aangeeft. In feite werden deze meridiaanklokken, die nog steeds op bepaalde gebouwen te vinden zijn, alleen gebruikt om de mechanische klokken van klokkentorens, stadhuizen en andere openbare gebouwen te regelen, klokken waarvan de mechanismen nog onbetrouwbaar waren met onregelmatige bewegingen.
In de Elzas waren er twee soorten meridiaanklokken: het type "Ungerer", vooral te vinden in Bas-Rhin, en het type "U.Adam", gebouwd door de klokkenmaker Urbain Adam uit Colmar. De beroemdste meridiaan is die welke door J.B. Schwilgué is gemaakt en geïnstalleerd aan het zuidportaal van de kathedraal van Straatsburg voor het verzetten van de beroemde astronomische klok. De meridiaan is bevestigd op de gevel van de kerk.
Español
El reloj "Adam" de Rouffach es uno de los relojes de construcción del siglo XIX más notables de Alsacia. Fue clasificado como monumento histórico en 2003. El reloj se completaba originalmente con un meridiano, una especie de reloj de sol que indicaba la hora del mediodía solar y que servía para regular el reloj.
Este meridiano de hierro fundido, mencionado por U. Adam en el contrato de 1858, ya no existe. Sólo quedaban los antiguos pernos de fijación, situados a unos 6 metros de altura en la cara sur del contrafuerte suroeste de la torre sur. Desde junio de 2006, se ha reinstalado un meridiano de Adán en su ubicación original en la fachada de la iglesia.
A continuación encontrará las explicaciones que le ayudarán a comprender su funcionamiento. Estas explicaciones las da el Sr. Poncelet, miembro de la Asociación Dasypodius. Desde tiempos inmemoriales, la gente ha tratado de identificar con la mayor precisión posible la mitad del día, el "mediodía" asociado a la hora del descanso, la hora de la comida. La "méridienne" es un reloj solar que permite determinar este momento del mediodía, el "verdadero mediodía", el "mediodía solar", el que efectivamente divide el día en dos partes de igual duración, desde la salida del Sol hasta su puesta. Este momento corresponde a la posición más alta del Sol en el cielo (su culminación) y, por tanto, a su paso hacia el sur. Por lo tanto, un meridiano de este tipo no es un reloj de sol que dé sólo la hora del "mediodía". De hecho, estos relojes meridianos, que aún se pueden encontrar en algunos edificios, sólo se utilizaban para regular los relojes mecánicos de campanarios, ayuntamientos y otros edificios públicos, relojes cuyos mecanismos eran aún poco fiables con movimientos irregulares.
En Alsacia, había dos tipos de relojes meridianos: el tipo "Ungerer", que se encuentra principalmente en el Bajo Rin, y el tipo "U.Adam", construido por el relojero Urbain Adam de Colmar. El meridiano más famoso es el creado por J.B. Schwilgué e instalado en el portal sur de la catedral de Estrasburgo para la puesta en marcha del famoso reloj astronómico. El meridiano está fijado en la fachada de la iglesia.
Italiano
L'orologio "Adam" di Rouffach è uno dei più notevoli orologi da costruzione del XIX secolo in Alsazia. Nel 2003 è stato classificato come monumento storico. In origine l'orologio era completato da un meridiano, una sorta di meridiana che indicava l'ora del mezzogiorno solare e che serviva a regolare l'orologio.
Questo meridiano di ghisa, citato da U. Adam nel contratto del 1858, non esiste più. Tutto ciò che rimaneva erano i vecchi bulloni di fissaggio, situati a circa 6 metri di altezza sulla parete meridionale del contrafforte sud-occidentale della torre sud. Dal giugno 2006, un meridiano di Adamo è stato reinstallato nella sua posizione originale, sulla facciata della chiesa.
Di seguito troverete le spiegazioni che vi aiuteranno a capire come funziona. Queste spiegazioni sono fornite dal signor Poncelet, membro dell'Associazione Dasypodius. Da sempre si è cercato di identificare con la massima precisione possibile la metà della giornata, il "mezzogiorno" associato all'ora della pausa, l'ora del pasto. La "méridienne" è un orologio solare che permette di determinare questo momento del mezzogiorno, il "mezzogiorno vero", il "mezzogiorno solare", quello che divide effettivamente il giorno in due parti di uguale durata, dal sorgere del Sole al suo tramonto. Questo momento corrisponde alla posizione più alta del Sole nel cielo (la sua culminazione) e quindi al suo passaggio verso sud. Un meridiano di questo tipo non è quindi una meridiana che fornisce solo l'ora di "mezzogiorno". In realtà, questi orologi meridiani, che si possono ancora trovare su alcuni edifici, servivano solo a regolare gli orologi meccanici dei campanili, dei municipi e di altri edifici pubblici, orologi i cui meccanismi erano ancora inaffidabili con movimenti irregolari.
In Alsazia esistevano due tipi di orologi meridiani: il tipo "Ungerer", diffuso soprattutto nel Basso Reno, e il tipo "U.Adam", costruito dall'orologiaio Urbain Adam di Colmar. Il meridiano più famoso è quello creato da J.B. Schwilgué e installato sul portale sud della Cattedrale di Strasburgo per la regolazione del famoso orologio astronomico. Il meridiano è fissato sulla facciata della chiesa.