Description
Située 3 avenue Jean Jaurès, la villa Camoin occupe une parcelle de l’ancien parc du château des Covet, dévolue au grand potager du Moyen Âge jusqu’aux environs de 1700. Bâtie à l’orée du XXe siècle, cette villa, comme ses trois autres homologues marignanaises, marque le développement d’une architecture bourgeoise mi bastide mi hôtel particulier le long de l’ancien chemin d’Aix. Elle porte toujours le nom de la famille qui l’a fondée sur une partie de l’ancien parc seigneurial, reconstitué sur le plan foncier et cadastral en 1900 par les acquisitions de Léonard Alphonse Camoin dit « le Terrible » (1840-1910). Légendaire colérique, cultivateur et éleveur de porcs né au hameau de Laure à Gignac, il avait réussi à transformer cette activité ancestrale en négoce international grâce à l’implantation, à partir de 1890, des abattoirs de la bastide du Tron. C’est d’ailleurs cette maison de maître, tournée vers la campagne et entièrement rebâtie dans le goût de la Belle Epoque (aujourd’hui propriété privée non visitable), qui va inspirer l’édification, dans sa version urbaine, de la villa Camoin par son fils Félicien Philippe (1867-1936). A la mort de son père il achète les parts de ses deux frères et fait engager les travaux de la future villa à partir de 1915 sur une parcelle marécageuse mi-partie entre sol et jardin. La tradition orale en attribue l’exécution au maçon d’origine berroise Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – avant 1934) installé à Marignane depuis son mariage en 1901, probablement sur les plans d’un architecte non identifié. En 1956, le fils de Félicien Philippe Camoin, Léonard Alphonse Pierre (1897-1976), vendra son parc à la commune qui y réalisera l’ensemble immobilier du parc Camoin, alors que la maison restera dans le domaine familial jusqu’à son acquisition par la Caisse d’Epargne en 1975. Elle en abrite toujours une agence. Malgré la disparition quasi totale de l’ancien jardin (évoqué dans les récents aménagements du jardin Salvador Dali) et de la cour d’entrée donnant sur l’avenue, on en apprécie de tous côtés les qualités architecturales. La villa adopte un plan quasi carré et s’élève sur deux niveaux magnifiés par une façade en pierre de taille, choisie pour la finesse et la luminosité du calcaire coquiller mis en œuvre. Un balcon à riche balustrade sculptée, reposant sur des consoles ouvragées, met en valeur l’étage noble. L’ordre classique y est respecté, superposant bossages et ornements sobres au rez-de-chaussée, plus détaillés et décoratifs à l’étage, comme le fronton timbré de cuirs découpés, rameaux de lauriers et coquille. Des garde-corps de ferronnerie déployant tout le répertoire végétal de l’Art Nouveau inscrit véritablement le bâtiment dans ce courant stylistique des années 1900-1914. Une discrète touche de polychromie vient animer la composition à travers six demi sphères émaillées de bleu ciel ponctuant les consoles et le linteau sous le fronton. Le faîte de la toiture permet l’envol de l’ornementation tout en terre cuite, constituée d’une crête de panneaux dentelés et ajourés cantonnée de deux épis de faîtage à bulbes. Une adjonction occidentale invite à tourner autour de la villa afin d’en deviner la façade sud, plus sobre mais évoquant cette ouverture sur l’intimité de la terrasse et de l’ancien jardin conçu à l’anglaise à l’origine. Une partie du marais originel y avait d’ailleurs été conservée. De l’autre côté, elle fait face à la villa Paradis que la similitude invite à attribuer aux mêmes concepteurs et artisans, probablement aussi à l’œuvre sur la façade du Cercle de la Renaissance datée de 1909. Source Patrick Varrot, historien d’art – Février 2021
English
Located at 3 avenue Jean Jaurès, the Villa Camoin occupies a plot of the former park of the Covet castle, which was devoted to the large vegetable garden from the Middle Ages until around 1700 Built at the beginning of the 20th century, this villa, like its three other counterparts in Marignane, marks the development of a bourgeois architecture that is half country house and half private mansion along the old road to Aix It still bears the name of the family that founded it on part of the former seigniorial park, reconstituted on the land and cadastral plan in 1900 by the acquisitions of Léonard Alphonse Camoin, known as "le Terrible" (1840-1910). A legendary angry farmer and pig farmer born in the hamlet of Laure in Gignac, he succeeded in transforming this ancestral activity into an international trade thanks to the establishment, from 1890 onwards, of the slaughterhouses in the bastide of Tron. It was this mansion, turned towards the countryside and entirely rebuilt in the taste of the Belle Epoque (today private property that cannot be visited), that inspired the construction of the urban version of the Villa Camoin by his son Félicien Philippe (1867-1936). After his father's death, he bought the shares of his two brothers and began work on the future villa in 1915 on a marshy plot of land halfway between soil and garden. Oral tradition attributes the construction to the mason Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – before 1934) of Berroise origin, who had settled in Marignane since his marriage in 1901, probably based on the plans of an unidentified architect In 1956, the son of Félicien Philippe Camoin, Léonard Alphonse Pierre (1897-1976), sold his park to the municipality, which built the Camoin Park real estate complex, while the house remained in the family domain until its acquisition by the Caisse d'Epargne in 1975. It still houses a branch Despite the almost total disappearance of the old garden (mentioned in the recent development of the Salvador Dali garden) and the entrance courtyard overlooking the avenue, its architectural qualities can be appreciated from all sides The villa adopts a quasi-square plan and rises on two levels magnified by a facade of cut stone, chosen for the fineness and luminosity of the shell limestone used. A balcony with a rich sculpted balustrade, resting on elaborate brackets, highlights the main floor. The classical order is respected, superimposing bosses and sober ornaments on the first floor, more detailed and decorative on the upper floor, such as the pediment stamped with cut leather, laurel branches and shell. The ironwork railings displaying the entire plant repertoire of Art Nouveau truly inscribe the building in this stylistic trend of the years 1900-1914. A discreet touch of polychromy enlivens the composition through six sky-blue enamelled half-spheres punctuating the brackets and the lintel under the pediment. The ridge of the roof allows the ornamentation to take flight, all in terra cotta, consisting of a crest of serrated and openwork panels flanked by two bulbous finials. A western addition invites you to turn around the villa in order to guess the southern facade, more sober but evoking this opening on the intimacy of the terrace and of the old English garden originally designed. A part of the original marshland had been preserved. On the other side, it faces the Villa Paradis, which the similarity invites us to attribute to the same designers and craftsmen, probably also at work on the façade of the Cercle de la Renaissance dated 1909. Source Patrick Varrot, art historian – February 2021
Deutsch
Die Villa Camoin befindet sich in der 3 avenue Jean Jaurès und nimmt eine Parzelle des ehemaligen Schlossparks der Covets ein, der vom Mittelalter bis um 1700 als großer Gemüsegarten genutzt wurde Jahrhunderts erbaut wurde, markiert diese Villa, wie ihre drei anderen Pendants in Marignan, die Entwicklung einer bürgerlichen Architektur, die halb Bastide, halb Stadthaus ist, entlang des alten Chemin d'Aix Sie trägt noch immer den Namen der Familie, die sie auf einem Teil des ehemaligen herrschaftlichen Parks gründete, der im Jahr 1900 durch den Erwerb von Léonard Alphonse Camoin, genannt "der Schreckliche" (1840-1910), auf dem Grundstücks- und Katasterplan wiederhergestellt wurde. Der legendäre Choleriker, Landwirt und Schweinezüchter, der im Weiler Laure in Gignac geboren wurde, hatte es geschafft, diese althergebrachte Tätigkeit in einen internationalen Handel umzuwandeln, indem er ab 1890 in der Bastide du Tron ein Schlachthaus errichtete. Es war übrigens dieses der Landschaft zugewandte und im Geschmack der Belle Epoque vollständig neu errichtete Herrenhaus (heute nicht zu besichtigender Privatbesitz), das seinen Sohn Félicien Philippe (1867-1936) dazu inspirieren sollte, die Villa Camoin in ihrer städtischen Version zu errichten. Nach dem Tod seines Vaters kaufte er die Anteile seiner beiden Brüder und ließ die Arbeiten an der zukünftigen Villa ab 1915 auf einem sumpfigen Grundstück beginnen, das halb aus Boden und halb aus Garten bestand. Die mündliche Überlieferung schreibt die Ausführung dem aus Berro stammenden Maurer Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – vor 1934) zu, der seit seiner Heirat im Jahr 1901 in Marignane lebte, wahrscheinlich nach den Plänen eines nicht identifizierten Architekten 1956 verkaufte Félicien Philippe Camoins Sohn Léonard Alphonse Pierre (1897-1976) den Park an die Gemeinde, die dort den Gebäudekomplex Parc Camoin errichtete, während das Haus bis zu seinem Erwerb durch die Caisse d'Epargne im Jahr 1975 im Besitz der Familie blieb. Das Haus beherbergt bis heute eine Filiale der Bank Trotz des fast vollständigen Verschwindens des ehemaligen Gartens (der in den jüngsten Umgestaltungen des Salvador-Dali-Gartens erwähnt wird) und des Eingangshofs, der auf die Avenue blickt, kann man von allen Seiten die architektonischen Qualitäten des Hauses schätzen Die Villa hat einen fast quadratischen Grundriss und erstreckt sich über zwei Stockwerke, die durch eine Fassade aus Quaderstein, der aufgrund der Feinheit und der Leuchtkraft des verwendeten Muschelkalks ausgewählt wurde, veredelt werden. Ein Balkon mit einer reich gearbeiteten Balustrade, die auf kunstvoll gearbeiteten Konsolen ruht, hebt die edle Etage hervor. Die klassische Ordnung wird eingehalten, indem im Erdgeschoss Bossen und schlichte Ornamente übereinander angeordnet werden, die im Obergeschoss detaillierter und dekorativer sind, wie der Giebel, der mit ausgeschnittenem Leder, Lorbeerzweigen und Muscheln gestempelt ist. Die eisenbeschlagenen Geländer, die das gesamte Pflanzenrepertoire des Jugendstils entfalten, reihen das Gebäude wirklich in diese Stilrichtung der Jahre 1900-1914 ein. Ein diskreter Hauch von Polychromie belebt die Komposition durch sechs himmelblau emaillierte Halbkugeln, die die Konsolen und den Sturz unter dem Giebel punktieren. Der Dachfirst ermöglicht den Abflug der Terrakotta-Verzierung, die aus einem Kamm aus gezackten und durchbrochenen Paneelen besteht, die von zwei Zwiebel-Firstbäumen gekrönt werden. Ein westlicher Anbau lädt dazu ein, die Villa zu umrunden, um die Südfassade zu erahnen, die schlichter ist, aber an die Öffnung zur Privatsphäre der Terrasse und des alten Gartens erinnert, der ursprünglich im englischen Stil angelegt war. Ein Teil des ursprünglichen Sumpfes war dort erhalten geblieben. Auf der anderen Seite befindet sich die Villa Paradis, die aufgrund ihrer Ähnlichkeit denselben Planern und Handwerkern zuzuschreiben ist, die wahrscheinlich auch an der Fassade des Cercle de la Renaissance aus dem Jahr 1909 arbeiteten. Quelle: Patrick Varrot, Kunsthistoriker – Februar 2021
Dutch
De Villa Camoin, gelegen aan de Jean Jaurèslaan 3, beslaat een perceel van het voormalige park van het kasteel van Covet, dat vanaf de middeleeuwen tot ongeveer 1700 als grote moestuin werd gebruikt Deze villa, gebouwd aan het begin van de 20e eeuw, markeert net als zijn drie andere tegenhangers in Marignane de ontwikkeling van een burgerlijke architectuur die half bastide en half particulier herenhuis is langs de oude weg naar Aix Het draagt nog steeds de naam van de familie die het stichtte op een deel van het voormalige heerlijkheidspark, dat in 1900 op het grond- en kadastrale plan werd gereconstrueerd door de aankopen van Léonard Alphonse Camoin, bekend als "le Terrible" (1840-1910). Als legendarisch cholerante boer en varkenshouder geboren in het gehucht Laure in Gignac, slaagde hij erin deze voorouderlijke activiteit om te zetten in een internationale handel dankzij de oprichting, vanaf 1890, van de slachthuizen in de bastide van Tron. Het was dit herenhuis, omgedraaid naar het platteland en volledig herbouwd in Belle Epoque stijl (tegenwoordig privé-eigendom dat niet kan worden bezocht), dat de inspiratie vormde voor de bouw van de stedelijke versie van de Villa Camoin door zijn zoon Félicien Philippe (1867-1936). Bij de dood van zijn vader kocht hij de aandelen van zijn twee broers en begon in 1915 met de bouw van de toekomstige villa op een drassig stuk grond halverwege grond en tuin. De mondelinge overlevering schrijft de bouw toe aan de metselaar van Berroise afkomst Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – vóór 1934) die zich sinds zijn huwelijk in 1901 in Marignane had gevestigd, waarschijnlijk op basis van de plannen van een onbekende architect In 1956 verkocht de zoon van Félicien Philippe Camoin, Léonard Alphonse Pierre (1897-1976), zijn park aan de gemeente, die het wooncomplex Camoin Park bouwde, terwijl het huis in het familiebezit bleef tot het in 1975 door de Caisse d'Epargne werd verworven. Er zit nog steeds een filiaal in Ondanks de bijna totale verdwijning van de oude tuin (genoemd bij de recente aanleg van de tuin van Salvador Dali) en de binnenplaats met uitzicht op de laan, zijn de architectonische kwaliteiten van alle kanten te waarderen De villa heeft een quasi-vierkante plattegrond en bestaat uit twee niveaus, vergroot door een gevel in essenhout, gekozen vanwege de finesse en helderheid van de gebruikte schelpkalksteen. Een balkon met een rijkelijk gebeeldhouwde balustrade, rustend op uitgebreide consoles, benadrukt de hoofdverdieping. De klassieke orde wordt gerespecteerd, met op de begane grond bossages en sobere ornamenten, op de bovenverdieping meer gedetailleerd en decoratief, zoals het fronton gestempeld met uitgesneden leer, lauriertakken en schelpen. Het ijzeren hekwerk, dat het hele Art Nouveau-repertoire vertoont, plaatst het gebouw echt in deze stijltrend van de jaren 1900-1914. Een discrete toets van polychromie verlevendigt de compositie door zes hemelsblauwe geëmailleerde halve bollen die de consoles en de bovendorpel onder het fronton versieren. In de nok van het dak komen de ornamenten goed tot hun recht, allemaal in terracotta, bestaande uit een kuif van grillige, opengewerkte panelen geflankeerd door twee bolvormige kruisbloempjes. Een westelijke toevoeging nodigt u uit om rond de villa te draaien om de zuidelijke gevel te raden, soberder maar met deze opening naar de intimiteit van het terras en de oorspronkelijk ontworpen tuin in Engelse stijl. Een deel van het oorspronkelijke moerasgebied was bewaard gebleven. Aan de andere kant staat hij tegenover de Villa Paradis, waarvan de gelijkenis uitnodigt om toe te schrijven aan dezelfde ontwerpers en ambachtslieden, die waarschijnlijk ook aan de gevel van de Cercle de la Renaissance uit 1909 hebben gewerkt. Bron Patrick Varrot, kunsthistoricus – februari 2021
Español
Situada en el número 3 de la avenida Jean Jaurès, la Villa Camoin ocupa una parcela del antiguo parque del castillo de Covet, que se utilizó como gran huerto desde la Edad Media hasta aproximadamente 1700 Construida a principios del siglo XX, esta villa, al igual que sus otras tres homólogas en Marignane, marca el desarrollo de una arquitectura burguesa mitad bastida y mitad mansión privada a lo largo del antiguo Chemin d'Aix Todavía lleva el nombre de la familia que lo fundó sobre una parte del antiguo parque señorial, reconstituido sobre el plano parcelario y catastral en 1900 por las adquisiciones de Léonard Alphonse Camoin conocido como "le Terrible" (1840-1910). Legendario agricultor colérico y criador de cerdos nacido en la aldea de Laure, en Gignac, consiguió transformar esta actividad ancestral en un comercio internacional gracias al establecimiento, a partir de 1890, de los mataderos en la bastida de Tron. Fue esta mansión, orientada hacia el campo y reconstruida por completo en estilo Belle Epoque (hoy propiedad privada que no se puede visitar), la que inspiró la construcción de la versión urbana de la Villa Camoin por su hijo Félicien Philippe (1867-1936). A la muerte de su padre, compró las acciones de sus dos hermanos y comenzó las obras de la futura villa en 1915 en un terreno pantanoso a medio camino entre la tierra y el jardín. La tradición oral atribuye su construcción al albañil de origen berroise, Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – antes de 1934), instalado en Marignane desde su matrimonio en 1901, probablemente sobre los planos de un arquitecto no identificado En 1956, el hijo de Félicien Philippe Camoin, Léonard Alphonse Pierre (1897-1976), vendió su parque al municipio, que construyó el complejo de edificios Parc Camoin, mientras que la casa permaneció en el dominio familiar hasta su adquisición por la Caisse d'Epargne en 1975. Todavía alberga una sucursal A pesar de la desaparición casi total del antiguo jardín (mencionado en la reciente urbanización del jardín Salvador Dalí) y del patio de entrada que da a la avenida, sus cualidades arquitectónicas se pueden apreciar desde todos los lados La villa adopta una planta casi cuadrada y se levanta en dos niveles magnificados por una fachada de piedra tallada, elegida por la finura y luminosidad de la piedra caliza de concha utilizada. Un balcón con una balaustrada ricamente esculpida, que descansa sobre elaboradas ménsulas, realza la planta principal. Se respeta el orden clásico, superponiendo techos y ornamentos sobrios en la planta baja, más detallados y decorativos en la planta superior, como el frontón estampado con pieles recortadas, ramas de laurel y conchas. Las barandillas de hierro, que muestran todo el repertorio vegetal del Art Nouveau, inscriben realmente el edificio en esta corriente estilística de los años 1900-1914. Un discreto toque de policromía anima la composición a través de seis medias esferas esmaltadas de color azul celeste que marcan las ménsulas y el dintel bajo el frontón. La cresta del tejado permite el vuelo de la ornamentación, toda en terracota, consistente en una cresta de paneles dentados y calados flanqueada por dos remates bulbosos. Un añadido al oeste invita a dar la vuelta a la villa para adivinar la fachada sur, más sobria pero que evoca esta apertura hacia la intimidad de la terraza y el antiguo jardín inglés originalmente diseñado. Se ha conservado parte de la marisma original. En el otro lado, se enfrenta a la Villa Paradis, cuya similitud invita a atribuir a los mismos diseñadores y artesanos, que probablemente también trabajaron en la fachada del Cercle de la Renaissance de 1909. Fuente Patrick Varrot, historiador del arte – Febrero 2021
Italiano
Situata al numero 3 di avenue Jean Jaurès, la Villa Camoin occupa un lotto dell'antico parco del castello di Covet, utilizzato come grande orto dal Medioevo fino al 1700 circa Costruita all'inizio del XX secolo, questa villa, come le altre tre omologhe di Marignane, segna lo sviluppo di un'architettura borghese a metà tra la bastide e la dimora privata lungo l'antico Chemin d'Aix Porta ancora il nome della famiglia che l'ha fondata su parte dell'antico parco signorile, ricostituito sul piano regolatore e catastale nel 1900 dalle acquisizioni di Léonard Alphonse Camoin detto "le Terrible" (1840-1910). Leggendario contadino collerico e allevatore di maiali nato nella frazione di Laure a Gignac, riuscì a trasformare questa attività ancestrale in un commercio internazionale grazie alla creazione, a partire dal 1890, dei macelli nella bastide di Tron. Fu questa dimora, rivolta verso la campagna e interamente ricostruita in stile Belle Epoque (oggi proprietà privata non visitabile), a ispirare la costruzione della versione urbana di Villa Camoin da parte del figlio Félicien Philippe (1867-1936). Alla morte del padre, acquistò le quote dei due fratelli e iniziò a lavorare alla futura villa nel 1915, in un terreno paludoso a metà strada tra il suolo e il giardino. La tradizione orale attribuisce la sua costruzione al muratore di origine berroise Joseph Louis Marie Jauffret (1869 – prima del 1934), stabilitosi a Marignane dopo il matrimonio nel 1901, probabilmente su progetto di un architetto non identificato Nel 1956, il figlio di Félicien Philippe Camoin, Léonard Alphonse Pierre (1897-1976), vendette il suo parco al comune, che costruì il complesso edilizio del Parc Camoin, mentre la casa rimase di proprietà della famiglia fino alla sua acquisizione da parte della Caisse d'Epargne nel 1975. È ancora sede di una filiale Nonostante la quasi totale scomparsa del vecchio giardino (citato nel recente sviluppo del giardino di Salvador Dalì) e del cortile d'ingresso che si affaccia sul viale, le sue qualità architettoniche possono essere apprezzate da tutti i lati La villa adotta una pianta quasi quadrata e si erge su due livelli ingigantiti da una facciata in pietra da taglio, scelta per la finezza e la luminosità del calcare conchilifero utilizzato. Un balcone con una balaustra riccamente scolpita, che poggia su mensole elaborate, evidenzia il piano principale. L'ordine classico è rispettato, con la sovrapposizione di bugnature e ornamenti sobri al pianterreno, più dettagliati e decorativi al piano superiore, come il frontone con impressi cuoio ritagliato, rami di alloro e conchiglie. Le ringhiere in ferro, che mostrano l'intero repertorio impiantistico dell'Art Nouveau, iscrivono l'edificio in questa tendenza stilistica degli anni 1900-1914. Un discreto tocco di policromia ravviva la composizione attraverso sei semisfere smaltate in azzurro che punteggiano le mensole e l'architrave sotto il frontone. Il colmo del tetto permette all'ornamento di prendere il volo, tutto in terracotta, costituito da una cresta di pannelli frastagliati e traforati affiancati da due terminali a bulbo. Un'aggiunta occidentale invita a girare intorno alla villa per indovinare la facciata meridionale, più sobria ma che evoca questa apertura sull'intimità della terrazza e dell'antico giardino all'inglese originariamente progettato. Una parte della palude originale è stata conservata. Dall'altro lato, si affaccia su Villa Paradis, che la somiglianza invita ad attribuire agli stessi progettisti e artigiani, probabilmente all'opera anche sulla facciata del Cercle de la Renaissance del 1909. Fonte Patrick Varrot, storico dell'arte – febbraio 2021