Description
Population : 852 habitants (source INSEE 2006)
Superficie : 786 ha Constitué à l’origine comme la plupart des villages de la vallée de plusieurs petits hameaux, le paisible village de Luttenbach est mentionné dès 1120. Luttenbach est fondé par l’abbaye bénédictine de Munster qui y possède vraisemblablement une ferme au lieu-dit Fronzell. Le nom de Luttenbach provient sans doute du radical « lüt » (bruyant), le ruisseau bruyant, à moins que ce soit le petit ruisseau (lützel Bach). Il fait partie de la communauté de la Ville et du Val de Munster jusqu’à la Révolution Française. En 1738, une papeterie créée par Jean-Frédéric Schoepflin, frère de l’historien Jean-Daniel Schoepflin, reçoit en octobre 1753 la visite de Voltaire qui y séjourne deux semaines. En 1894, l’usine de papeterie est transformée en usine textile par Jean Kiener. Gustave Rothan (1822-1890), ambassadeur, ministre plénipotentiaire sous Napoléon III, fait l’acquisition du domaine mais il en est expulsé après 1871 par les autorités allemandes.
Sa fille, Marie, épouse en 1895, à Paris, Pierre de Freddy, baron de Coubertin, fondateur des Jeux olympiques de l’ère moderne. Celui-ci héritant de la propriété y passe ses vacances de 1896 à 1914. Détruite lors de la Première Guerre mondiale, elle fut vendue aux établissements Immer-Klein qui y firent fonctionner une usine textile jusque vers 1960. Elle abrite de nos jours le vaste et agréable camping des « Amis de la Nature ».
Depuis quelques années un sabotier a choisi de s’installer dans le village pour perpétuer cet artisanat devenu rarissime, mais autrefois traditionnel dans la Vallée de Munster. Pendant l’été, le mardi soir, est organisé dans la cour de ses ateliers un petit marché authentique de produits locaux avec diverses démonstrations artisanales. A VOIR – À FAIRE Ancienne propriété de Gustave Rothan et de Pierre de Freddy, baron de Coubertin. Le camping de Luttenbach occupe en grande partie le parc de l’ancienne propriété du Baron de Coubertin, jadis Papeterie royale. Ce dernier recèle quelques vestiges de cette période glorieuse : les pans de murs de l’ancienne propriété Rothan, un magnifique portail du XVIIIème siècle qui a sans doute vu passer le carrosse de Voltaire ainsi qu’une superbe fontaine dite « aux Dauphins », datant de l’extrême fin du XVIIIème siècle et du tout début du XIXème siècle. CHÊNE VOLTAIRE, CHEMIN DU NAGELSTALL Une légende du XIXème siècle raconte que Voltaire, qui séjournait à la papeterie royale en 1753, poursuivi par les espions du roi de France, Louis XV, et ceux du roi de Prusse, Frédéric II, se serait caché dans le tronc creux de ce chêne. MAIRIE Cette ancienne Mairie-Ecole de 1851-1852, est due à l’architecte colmarien Schoffit. Sa conception est caractéristique des bâtiments administratifs réalisés en l’Alsace pendant le XIXème siècle.
English
Population: 852 (source INSEE 2006)
Surface area: 786 ha Originally made up, like most villages in the valley, of several small hamlets, the peaceful village of Luttenbach is mentioned as early as 1120. Luttenbach was founded by the Benedictine abbey of Munster, which probably owned a farm at Fronzell. The name Luttenbach probably derives from the radical "lüt" (noisy), the noisy stream, or perhaps the small stream (lützel Bach). It was part of the community of the Ville et Val de Munster until the French Revolution. In 1738, a paper mill established by Jean-Frédéric Schoepflin, brother of historian Jean-Daniel Schoepflin, was visited by Voltaire in October 1753, who stayed for two weeks. In 1894, the paper mill was converted into a textile factory by Jean Kiener. Gustave Rothan (1822-1890), ambassador and minister plenipotentiary under Napoleon III, acquired the estate, but was expelled after 1871 by the German authorities.
His daughter Marie married Pierre de Freddy, Baron de Coubertin, founder of the modern Olympic Games, in Paris in 1895. He inherited the property and spent his vacations there from 1896 to 1914. Destroyed during the First World War, it was sold to the Immer-Klein company, which ran a textile mill until around 1960. Today, it is home to the large and pleasant "Friends of Nature" campsite.
A few years ago, a clogmaker chose to settle in the village to perpetuate this now rare but once traditional craft in the Vallée de Munster. On Tuesday evenings during the summer, a small authentic market of local products is held in the courtyard of his workshops, with various craft demonstrations. WHAT TO SEE – WHAT TO DO Former property of Gustave Rothan and Pierre de Freddy, Baron de Coubertin. Luttenbach campsite occupies a large part of the grounds of the former Baron de Coubertin estate, once a royal paper mill. The park conceals a number of relics from this glorious period: sections of the walls of the former Rothan estate, a magnificent 18th-century gateway through which Voltaire?s carriage undoubtedly passed, and a superb fountain known as the "Dauphin Fountain", dating from the very end of the 18th century and the very beginning of the 19th century. CHÊNE VOLTAIRE, CHEMIN DU NAGELSTALL A 19th-century legend has it that Voltaire, who was staying at the royal paper mill in 1753, pursued by the spies of the King of France, Louis XV, and the King of Prussia, Frederick II, hid in the hollow trunk of this oak. TOWN HALL This former Mairie-Ecole (1851-1852) was designed by Colmar architect Schoffit. Its design is typical of the administrative buildings built in Alsace during the 19th century.
Deutsch
Bevölkerung: 852 Einwohner (Quelle: INSEE 2006)
Fläche: 786 ha Das friedliche Dorf Luttenbach, das ursprünglich wie die meisten Dörfer des Tals aus mehreren kleinen Weilern bestand, wird bereits 1120 erwähnt. Luttenbach wurde von der Benediktinerabtei von Münster gegründet, die dort wahrscheinlich einen Bauernhof am Ort Fronzell besaß. Der Name Luttenbach stammt wahrscheinlich von dem Wortstamm "lüt" (laut), dem lauten Bach, ab, es sei denn, es handelt sich um den kleinen Bach (lützel Bach). Bis zur Französischen Revolution gehörte es zur Gemeinschaft der Stadt und des Münstertals. 1738 wurde eine Papierfabrik von Jean-Frédéric Schoepflin, dem Bruder des Historikers Jean-Daniel Schoepflin, gegründet. Im Oktober 1753 erhielt sie Besuch von Voltaire, der sich zwei Wochen lang dort aufhielt. 1894 wurde die Papierfabrik von Jean Kiener in eine Textilfabrik umgewandelt. Gustave Rothan (1822-1890), Botschafter und bevollmächtigter Minister unter Napoleon III, erwirbt das Anwesen, wird aber nach 1871 von den deutschen Behörden vertrieben.
Seine Tochter Marie heiratete 1895 in Paris Pierre de Freddy, Baron de Coubertin, den Gründer der Olympischen Spiele der Neuzeit. Dieser erbte das Anwesen und verbrachte dort von 1896 bis 1914 seine Ferien. Nach der Zerstörung im Ersten Weltkrieg wurde es an Immer-Klein verkauft, wo bis 1960 eine Textilfabrik betrieben wurde. Heutzutage beherbergt sie den großen und angenehmen Campingplatz der "Naturfreunde".
Seit einigen Jahren hat sich ein Holzschuhmacher im Dorf niedergelassen, um dieses äußerst selten gewordene, aber früher im Munstertal traditionelle Handwerk fortzuführen. Während des Sommers findet im Hof seiner Werkstätten jeden Dienstagabend ein kleiner authentischer Markt mit lokalen Produkten und verschiedenen handwerklichen Vorführungen statt. SEHENSWERT – TUNSWERT Ehemaliger Besitz von Gustave Rothan und Pierre de Freddy, Baron de Coubertin. Der Campingplatz von Luttenbach nimmt zum größten Teil den Park des ehemaligen Anwesens von Baron de Coubertin ein, das einst eine königliche Papierfabrik war. Jahrhundert, durch das wahrscheinlich Voltaires Kutsche fuhr, sowie ein wunderschöner Delphinbrunnen aus dem späten 18. und frühen 19. Jahrhundert. EICHE VOLTAIRE, NAGELSTALLWEG Eine Legende aus dem 19. Jahrhundert besagt, dass Voltaire, der sich 1753 in der königlichen Papierfabrik aufhielt und von den Spionen des französischen Königs Ludwig XV. und des preußischen Königs Friedrich II. verfolgt wurde, sich im hohlen Stamm dieser Eiche versteckt haben soll. RATHAUS Dieses ehemalige Rathaus mit Schule aus den Jahren 1851-1852 wurde von dem Colmarer Architekten Schoffit entworfen. Seine Konzeption ist typisch für die Verwaltungsgebäude, die im 19. Jahrhundert im Elsass errichtet wurden.
Dutch
Bevolking: 852 (bron INSEE 2006)
Oppervlakte: 786 ha Het vredige dorp Luttenbach bestond oorspronkelijk, zoals de meeste dorpen in de vallei, uit verschillende kleine gehuchten en wordt al in 1120 genoemd. Luttenbach werd gesticht door de benedictijnenabdij van Munster, die waarschijnlijk een boerderij in Fronzell bezat. De naam Luttenbach komt waarschijnlijk van de wortel "lüt" (luidruchtig), de luidruchtige beek, of misschien de kleine beek (lützel Bach). Het maakte tot de Franse Revolutie deel uit van de gemeente Ville et Val de Munster. In 1738 werd een papierfabriek, opgericht door Jean-Frédéric Schoepflin, broer van de historicus Jean-Daniel Schoepflin, bezocht door Voltaire in oktober 1753, die er twee weken verbleef. In 1894 werd de papierfabriek door Jean Kiener omgebouwd tot een textielfabriek. Gustave Rothan (1822-1890), ambassadeur en gevolmachtigd minister onder Napoleon III, kocht het landgoed maar werd er na 1871 uitgezet door de Duitse autoriteiten.
Zijn dochter Marie trouwde in 1895 in Parijs met Pierre de Freddy, baron de Coubertin, grondlegger van de moderne Olympische Spelen. Hij erfde het landgoed en bracht er van 1896 tot 1914 zijn vakanties door. Het werd verwoest tijdens de Eerste Wereldoorlog en verkocht aan het bedrijf Immer-Klein, dat er tot ongeveer 1960 een textielfabriek runde. Nu ligt hier de grote en gezellige camping "Natuurvrienden".
Een paar jaar geleden besloot een klompenmaker zich in het dorp te vestigen om dit nu zeldzame, maar ooit traditionele ambacht in de Munster Vallei voort te zetten. Op dinsdagavonden in de zomer wordt op de binnenplaats van zijn werkplaats een kleine authentieke markt met lokale producten gehouden, met verschillende demonstraties van ambachten. DINGEN OM TE ZIEN – DINGEN OM TE DOEN Voormalig eigendom van Gustave Rothan en Pierre de Freddy, baron de Coubertin. Camping Luttenbach ligt op een groot deel van het terrein van het voormalige landgoed van Baron de Coubertin, de voormalige Koninklijke Papeterie. Het park bevat een aantal overblijfselen uit deze glorieuze periode, waaronder delen van de muren van het voormalige landgoed Rothan, een prachtige 18e-eeuwse poort waar de koets van Voltaire ongetwijfeld doorheen is gereden en een prachtige fontein die bekend staat als de "Dauphin Fontein", daterend uit het einde van de 18e eeuw en het begin van de 19e eeuw. CHÊNE VOLTAIRE, CHEMIN DU NAGELSTALL Volgens een 19e-eeuwse legende werd Voltaire, die in 1753 in de koninklijke papierfabriek verbleef, achtervolgd door spionnen van de Franse koning Lodewijk XV en de koning van Pruisen, Frederik II, en verstopte hij zich in de holle stam van deze eik. STADHUIS Dit voormalige gemeentehuis en school, gebouwd tussen 1851 en 1852, werd ontworpen door de architect Schoffit uit Colmar. Het ontwerp is typerend voor de administratieve gebouwen die in de 19e eeuw in de Elzas werden gebouwd.
Español
Población: 852 (fuente INSEE 2006)
Superficie: 786 ha Formado originalmente, como la mayoría de los pueblos del valle, por varias pequeñas aldeas, el tranquilo pueblo de Luttenbach se menciona ya en 1120. Luttenbach fue fundado por la abadía benedictina de Munster, que probablemente poseía una granja en Fronzell. El nombre de Luttenbach procede probablemente de la raíz "lüt" (ruidoso), el arroyo ruidoso, o quizás el pequeño arroyo (lützel Bach). Formó parte de la comunidad de la Ville et Val de Munster hasta la Revolución Francesa. En 1738, una fábrica de papel instalada por Jean-Frédéric Schoepflin, hermano del historiador Jean-Daniel Schoepflin, fue visitada por Voltaire en octubre de 1753, que permaneció allí quince días. En 1894, Jean Kiener transformó la fábrica de papel en fábrica textil. Gustave Rothan (1822-1890), embajador y ministro plenipotenciario de Napoleón III, adquirió la finca pero fue expulsado de ella después de 1871 por las autoridades alemanas.
Su hija Marie se casó en 1895 en París con Pierre de Freddy, barón de Coubertin, fundador de los Juegos Olímpicos modernos. Heredó la propiedad y pasó allí sus vacaciones de 1896 a 1914. Destruida durante la Primera Guerra Mundial, fue vendida a la empresa Immer-Klein, que dirigió allí una fábrica textil hasta 1960 aproximadamente. En la actualidad alberga el amplio y agradable camping "Amigos de la Naturaleza".
Hace unos años, un fabricante de zuecos decidió instalarse en el pueblo para perpetuar este oficio, hoy escaso pero antaño tradicional en el valle de Munster. Los martes por la noche, durante el verano, se celebra en el patio de sus talleres un pequeño y auténtico mercado de productos locales, con diversas demostraciones artesanales. COSAS QUE VER – COSAS QUE HACER Antigua propiedad de Gustave Rothan y Pierre de Freddy, Barón de Coubertin. El camping Luttenbach ocupa gran parte de los terrenos de la antigua finca del barón de Coubertin, antaño la Papeterie Royale. El parque alberga numerosos vestigios de esta época gloriosa, entre los que se encuentran algunas secciones de las murallas de la antigua finca de Rothan, una magnífica puerta del siglo XVIII por la que sin duda pasó el carruaje de Voltaire y una soberbia fuente conocida como la "Fuente del Delfín", que data de finales del siglo XVIII y principios del XIX. CHÊNE VOLTAIRE, CHEMIN DU NAGELSTALL Una leyenda del siglo XIX cuenta que Voltaire, que se alojaba en la papelera real en 1753, perseguido por espías del rey de Francia, Luis XV, y del rey de Prusia, Federico II, se escondió en el tronco hueco de este roble. AYUNTAMIENTO Este antiguo ayuntamiento y escuela, construido entre 1851 y 1852, fue diseñado por el arquitecto Schoffit de Colmar. Su diseño es típico de los edificios administrativos construidos en Alsacia durante el siglo XIX.
Italiano
Popolazione: 852 (fonte INSEE 2006)
Superficie: 786 ettari Originariamente costituito, come la maggior parte dei villaggi della valle, da diverse piccole frazioni, il tranquillo villaggio di Luttenbach è menzionato già nel 1120. Luttenbach fu fondato dall'abbazia benedettina di Munster, che probabilmente possedeva una fattoria a Fronzell. Il nome Luttenbach deriva probabilmente dalla radice "lüt" (rumoroso), il ruscello rumoroso, o forse il piccolo ruscello (lützel Bach). Fece parte della comunità della Ville et Val de Munster fino alla Rivoluzione francese. Nel 1738, una cartiera creata da Jean-Frédéric Schoepflin, fratello dello storico Jean-Daniel Schoepflin, fu visitata da Voltaire nell'ottobre 1753, che vi soggiornò per quindici giorni. Nel 1894, la cartiera fu trasformata in fabbrica tessile da Jean Kiener. Gustave Rothan (1822-1890), ambasciatore e ministro plenipotenziario sotto Napoleone III, acquistò la tenuta ma ne fu espulso dopo il 1871 dalle autorità tedesche.
Sua figlia Marie sposò a Parigi nel 1895 Pierre de Freddy, barone di Coubertin, fondatore dei moderni Giochi Olimpici. Egli ereditò la proprietà e vi trascorse le vacanze dal 1896 al 1914. Distrutta durante la Prima Guerra Mondiale, fu venduta all'azienda Immer-Klein, che vi gestì una fabbrica tessile fino al 1960 circa. Oggi ospita il grande e piacevole campeggio "Amici della Natura".
Alcuni anni fa, un fabbricante di zoccoli ha deciso di aprire un negozio nel villaggio per perpetuare questo mestiere ormai raro ma un tempo tradizionale nella Valle di Munster. Il martedì sera, durante l'estate, nel cortile delle sue botteghe si tiene un piccolo mercato autentico di prodotti locali, con varie dimostrazioni artigianali. COSE DA VEDERE – COSE DA FARE Antica proprietà di Gustave Rothan e Pierre de Freddy, barone di Coubertin. Il campeggio Luttenbach occupa gran parte del terreno dell'antica proprietà del barone de Coubertin, un tempo Papeterie Royale. Il parco conserva numerosi cimeli di questo periodo glorioso, tra cui alcuni tratti delle mura dell'antica tenuta Rothan, un magnifico portale del XVIII secolo attraverso il quale passò sicuramente la carrozza di Voltaire, e una superba fontana nota come "Fontana del Delfino", risalente alla fine del XVIII secolo e all'inizio del XIX secolo. CHÊNE VOLTAIRE, CHEMIN DU NAGELSTALL Una leggenda del XIX secolo narra che Voltaire, che nel 1753 soggiornava nella cartiera reale, inseguito dalle spie del re di Francia Luigi XV e del re di Prussia Federico II, si nascose nel tronco cavo di questa quercia. MUNICIPIO Questo ex municipio e scuola, costruito tra il 1851 e il 1852, è stato progettato dall'architetto di Colmar Schoffit. Il suo design è tipico degli edifici amministrativi costruiti in Alsazia nel XIX secolo.