Description
Les Thermes de Luchon permettent d'effectuer un voyage dans l'Histoire d'une durée de deux mille ans. En atteste leur devise gravée sur la façade « Balneum Lixonense post Neapolitense primum » : les bains de Luchon sont les premiers après ceux de Naples.
C'est à l'époque romaine que furent édifiés les premiers Thermes, Luchon était alors appelée ILIXON (déesse des eaux). Mais avec la chute de l'Empire romain ils tombent dans l'oubli et ne sont plus utilisés que par les populations locales.
Dans les années 1760, le baron d'Etigny œuvre pour le développement de Bagnères de Luchon et de ses bains. Il organise en 1761 un service médical complet avec un chirurgien, un médecin et un apothicaire, tous 3 chargés de veiller aux soins et à l'hygiène des curistes. En 1766, à la suite de travaux scientifiques, une source thermale est découverte. C’est ce qui décida le roi Louis XV à financer l'amélioration des bains existants. Le souhait posthume du baron d'implanter un établissement thermal à l'extrémité des allées d'Etigny est sur le point de se réaliser. Les travaux débutent en 1785 sous la direction de son successeur l'intendant Fournier de Lachapelle, mais sont rapidement stoppés faute de financement. En 1848 l’architecte Edmond Chambert les relance sur l’emplacement des thermes romains. Le nouvel établissement est inauguré le 20 juillet 1857, il mesure 97 m de long sur 53 de large et sa façade est agrémentée de 28 colonnes monolithes en marbre blanc de Saint Béat. A partir de 1860, les soins et les installations évoluent, et le traitement des voies respiratoires se renforce.
En 1867 le Prince Impérial, fils de Napoléon III et de l'Impératrice Eugénie séjourne à Luchon. Il est soigné dans un petit bâtiment en bois qui lui est réservé. La renommée de Luchon ne cesse alors de se développer.
En 1929, le radio Vaporarium sulfuré, unique en Europe, voit le jour. Il s'agit d'un hammam naturel constitué de 1200 m de galeries creusées dans la roche.
En 1954, le Pavillon du Prince Impérial est construit à l'emplacement du petit bâtiment en bois. C’est l’architecte Artigala qui supervisa les travaux. Il accueille aujourd'hui les buvettes et les cabines médicales.
En 1969, pour assurer le développement et la mise en avant du Vaporarium, un nouveau bâtiment avec de grandes surfaces vitrées est construit, sous la direction de Paul de Noyers.
Afin d’ouvrir le Vaporarium aux non curistes et de développer les soins de bien-être, Vitaline voit le jour en 1985. Il est alors le tout premier centre à proposer ce type de prestations. Depuis, la structure n’a cessé de s’accroître.
Grâce à la qualité des soins proposés, les Thermes de Luchon ont accueilli de nombreux artistes, comédiens et chanteurs venus soigner et entretenir leur voix, citons par exemple Daniel Sorrano ou André Dassary.
Gérés depuis 2022 par le groupe Arénadour les Thermes viennent d'être intégralement rénovés afin de répondre aux attentes actuelles. Un nouvel espace intégalement dédié au thermoludisme a ouvert ses portes à l'été 2024.
Les Thermes comptent aujourd'hui parmi les plus fréquentés d'Occitanies. Riche de son passé, mais bel et bien tournée vers l’avenir, l’offre thermale ne cesse d’évoluer.
English
The Thermes de Luchon (Luchon thermal baths) take you on a two-thousand-year journey through history. The motto engraved on the façade "Balneum Lixonense post Neapolitense primum" attests to this: the Luchon baths are the first after those in Naples.
The first thermal baths were built in Roman times, when Luchon was known as ILIXON (goddess of the waters). But with the fall of the Roman Empire, they fell into oblivion and were only used by the local population.
In the 1760s, Baron d'Etigny worked to develop Bagnères de Luchon and its baths. In 1761, he organized a complete medical service with a surgeon, a doctor and an apothecary, all 3 of whom were responsible for the care and hygiene of the curists. In 1766, following scientific research, a thermal spring was discovered. This prompted King Louis XV to finance improvements to the existing baths. The Baron's posthumous wish to build a spa at the end of the Allées d'Etigny was about to come true. Work began in 1785 under the direction of his successor, Intendant Fournier de Lachapelle, but was soon halted for lack of funding. In 1848, architect Edmond Chambert restarted work on the site of the Roman baths. The new facility was inaugurated on July 20, 1857, measuring 97 m long by 53 m wide, with a facade embellished by 28 monolithic columns in white Saint Béat marble. From 1860 onwards, care and facilities evolved, and treatment of the respiratory tract was stepped up.
In 1867, the Prince Impérial, son of Napoleon III and Empress Eugénie, visited Luchon. He was treated in a small wooden building reserved for him. Luchon's reputation continued to grow.
In 1929, the Radio Vaporarium, the only one of its kind in Europe, was opened. This is a natural steam bath with 1,200 m of galleries dug into the rock.
In 1954, the Pavillon du Prince Impérial was built on the site of the small wooden building. Architect Artigala supervised the work. Today, it houses the refreshment and medical cabins.
In 1969, to further develop and promote the Vaporarium, a new building with large glass surfaces was constructed, under the direction of Paul de Noyers.
To open the Vaporarium to non-curists and develop wellness treatments, Vitaline was created in 1985. It was the very first center to offer this type of service. Since then, the structure has gone from strength to strength.
Thanks to the quality of its treatments, the Thermes de Luchon has welcomed many artists, actors and singers to treat and maintain their voices, including Daniel Sorrano and André Dassary.
Managed since 2022 by the Arénadour group, the Thermes have just been completely renovated to meet today's expectations. A new area dedicated to thermoludism opened its doors in summer 2024.
Today, the spa is one of the busiest in the Occitan region. Rich in its past, but looking to the future, the spa is constantly evolving.
Deutsch
Die Thermen von Luchon ermöglichen eine zweitausend Jahre dauernde Reise in die Geschichte. Davon zeugt das Motto, das in die Fassade eingraviert ist: "Balneum Lixonense post Neapolitense primum": Die Bäder von Luchon sind die ersten nach denen von Neapel.
In der Römerzeit wurden die ersten Thermen errichtet, und Luchon wurde damals ILIXON (Göttin des Wassers) genannt. Mit dem Fall des Römischen Reiches gerieten sie jedoch in Vergessenheit und wurden nur noch von der lokalen Bevölkerung genutzt.
In den 1760er Jahren setzte sich der Baron d'Etigny ?für die Entwicklung von Bagnères de Luchon und seiner Bäder ein. Er organisierte 1761 einen kompletten medizinischen Dienst mit einem Chirurgen, einem Arzt und einem Apotheker, die alle drei für die Pflege und Hygiene der Kurgäste zuständig waren. Im Jahr 1766 wurde nach wissenschaftlichen Arbeiten eine Thermalquelle entdeckt. Dies veranlasste König Ludwig XV. dazu, die Verbesserung der bestehenden Bäder zu finanzieren. Der posthume Wunsch des Barons, am Ende der Allées d'Etigny ein Thermalbad zu errichten, stand kurz vor der Erfüllung. Die Bauarbeiten begannen 1785 unter der Leitung seines Nachfolgers, des Intendanten Fournier de Lachapelle, wurden jedoch aufgrund fehlender Finanzierung schnell gestoppt. Im Jahr 1848 nahm der Architekt Edmond Chambert die Arbeiten an der Stelle der römischen Thermen wieder auf. Die neue Einrichtung wurde am 20. Juli 1857 eingeweiht. Sie ist 97 m lang und 53 m breit und ihre Fassade ist mit 28 monolithischen Säulen aus weißem Marmor von Saint Béat geschmückt. Ab 1860 entwickelten sich die Pflege und die Einrichtungen weiter, und die Behandlung der Atemwege wurde verstärkt.
1867 hielt sich der Kaiserliche Prinz, Sohn von Napoleon III. und Kaiserin Eugenie, in Luchon auf. Er wird in einem kleinen Holzgebäude behandelt, das für ihn reserviert ist. Der Ruhm von Luchon wuchs daraufhin stetig an.
1929 wurde das in Europa einzigartige schwefelhaltige Radio-Vaporarium eröffnet. Es handelt sich um ein natürliches Hammam, das aus 1200 m langen, in den Felsen gegrabenen Galerien besteht.
1954 wurde der Pavillon du Prince Impérial an der Stelle des kleinen Holzgebäudes errichtet. Der Architekt Artigala leitete die Bauarbeiten. Heute beherbergt der Pavillon die Erfrischungsstände und die Arztkabinen.
1969 wurde unter der Leitung von Paul de Noyers ein neues Gebäude mit großen Glasflächen errichtet, um das Vaporarium weiter zu entwickeln und zu präsentieren.
Um das Vaporarium auch für Nicht-Kurgäste zu öffnen und die Wellness-Behandlungen auszubauen, wurde 1985 Vitaline gegründet. Es war das erste Zentrum, das diese Art von Dienstleistungen anbot. Seitdem ist die Einrichtung stetig gewachsen.
Dank der Qualität der angebotenen Behandlungen haben die Thermen von Luchon zahlreiche Künstler, Schauspieler und Sänger empfangen, die ihre Stimme pflegen und erhalten wollten, wie z. B. Daniel Sorrano oder André Dassary.
Die Thermen werden seit 2022 von der Arénadour-Gruppe verwaltet und wurden vor kurzem vollständig renoviert, um den heutigen Erwartungen zu entsprechen. Ein neuer, vollständig dem Thermoludismus gewidmeter Bereich öffnete im Sommer 2024 seine Pforten.
Die Thermen zählen heute zu den meistbesuchten Thermen Okzitaniens. Das Thermalbad ist reich an Vergangenheit, aber auch zukunftsorientiert und entwickelt sich ständig weiter.
Dutch
De thermen van Luchon nemen je mee op een reis door tweeduizend jaar geschiedenis. Het op de gevel gegraveerde motto "Balneum Lixonense post Neapolitense primum" bewijst het: de baden van Luchon zijn de eerste na die van Napels.
De eerste thermale baden werden gebouwd in de Romeinse tijd, toen Luchon bekend stond als ILIXON (godin van het water). Maar met de val van het Romeinse Rijk raakten ze in de vergetelheid en werden ze alleen gebruikt door de lokale bevolking.
In de jaren 1760 werkte Baron d'Etigny aan de ontwikkeling van Bagnères de Luchon en de baden. In 1761 richtte hij een complete medische dienst op met een chirurg, een arts en een apotheker, die alle 3 verantwoordelijk waren voor de verzorging en hygiëne van de badgasten. In 1766 werd na wetenschappelijk onderzoek een thermale bron ontdekt. Dit zette koning Lodewijk XV ertoe aan om verbeteringen aan de bestaande baden te financieren. De postume wens van de baron om een kuuroord te bouwen aan het einde van de Allées d'Etigny ging in vervulling. De werkzaamheden begonnen in 1785 onder leiding van zijn opvolger, Intendant Fournier de Lachapelle, maar werden al snel stilgelegd vanwege een gebrek aan financiering. In 1848 hervatte architect Edmond Chambert de werkzaamheden op de plek van de Romeinse baden. Op 20 juli 1857 werd het nieuwe gebouw ingehuldigd. Het meet 97 m lang en 53 m breed en de gevel is versierd met 28 monolithische zuilen van wit marmer uit Saint-Béat. Vanaf 1860 evolueerden de zorg en de faciliteiten en werd de behandeling van de luchtwegen opgevoerd.
In 1867 verbleef de keizerlijke prins, zoon van Napoleon III en keizerin Eugénie, in Luchon. Hij werd behandeld in een klein houten gebouw dat voor hem was gereserveerd. De reputatie van Luchon bleef groeien.
In 1929 werd het Radio Vaporarium geopend, het enige in zijn soort in Europa. Dit was een natuurlijk stoombad dat bestond uit 1.200 m in de rots uitgegraven galerijen.
In 1954 werd het Prinselijk Keizerlijk Paviljoen gebouwd op de plaats van het kleine houten gebouw. Architect Artigala hield toezicht op de werkzaamheden. Het herbergt nu de ontspanningsruimten en medische cabines.
In 1969 werd onder leiding van Paul de Noyers een nieuw gebouw met grote glazen oppervlakken gebouwd om de ontwikkeling en promotie van het Vaporarium te garanderen.
Om het Vaporarium open te stellen voor niet-curisten en wellnessbehandelingen te ontwikkelen, werd in 1985 Vitaline opgericht. Het was het allereerste centrum dat dit soort diensten aanbood. Sindsdien is het centrum steeds sterker geworden.
Dankzij de kwaliteit van de aangeboden behandelingen hebben de Thermen van Luchon veel artiesten, acteurs en zangers ontvangen om hun stem te behandelen en te onderhouden, waaronder Daniel Sorrano en André Dassary.
De Thermen worden sinds 2022 beheerd door de groep Arénadour en zijn onlangs volledig gerenoveerd om aan de hedendaagse verwachtingen te voldoen. In de zomer van 2024 opende een nieuwe ruimte die volledig gewijd is aan thermoludisme zijn deuren.
Vandaag de dag is de Spa een van de drukst bezochte in de regio Occitanië. Rijk aan geschiedenis, maar met de blik op de toekomst gericht, is de spa voortdurend in ontwikkeling.
Español
Las termas de Luchon le llevan en un viaje a través de dos mil años de historia. El lema grabado en la fachada "Balneum Lixonense post Neapolitense primum" lo demuestra: las termas de Luchon son las primeras después de las de Nápoles.
Las primeras termas se construyeron en época romana, cuando Luchon era conocida como ILIXON (diosa de las aguas). Pero con la caída del Imperio Romano, cayeron en el olvido y sólo eran utilizadas por la población local.
En la década de 1760, el barón d'Etigny trabajó para desarrollar Bagnères de Luchon y sus baños. En 1761, creó un servicio médico completo con un cirujano, un médico y un boticario, los 3 responsables del cuidado y la higiene de los bañistas. En 1766, tras una investigación científica, se descubrió una fuente termal. El rey Luis XV financió la mejora de las termas existentes. El deseo póstumo del barón de construir un balneario al final de las Allées d'Etigny estaba a punto de hacerse realidad. Las obras comenzaron en 1785 bajo la dirección de su sucesor, el intendente Fournier de Lachapelle, pero pronto se interrumpieron por falta de financiación. En 1848, el arquitecto Edmond Chambert reanudó las obras en el emplazamiento de las termas romanas. El nuevo establecimiento, inaugurado el 20 de julio de 1857, medía 97 m de largo por 53 m de ancho y su fachada estaba adornada con 28 columnas monolíticas de mármol blanco de Saint Béat. A partir de 1860, los cuidados y las instalaciones evolucionaron y se intensificó el tratamiento de las vías respiratorias.
En 1867, el Príncipe Imperial, hijo de Napoleón III y de la emperatriz Eugenia, se alojó en Luchon. Fue tratado en un pequeño edificio de madera reservado para él. La reputación de Luchon siguió creciendo.
En 1929 se inauguró el Radio Vaporarium, único en Europa. Se trataba de un baño de vapor natural formado por 1.200 m de galerías excavadas en la roca.
En 1954 se construyó el Pabellón Príncipe Imperial en el emplazamiento del pequeño edificio de madera. El arquitecto Artigala supervisó las obras. En la actualidad alberga las salas de avituallamiento y las cabinas médicas.
En 1969, para garantizar el desarrollo y la promoción del Vaporarium, se construyó un nuevo edificio con grandes superficies acristaladas, bajo la dirección de Paul de Noyers.
Para abrir el Vaporarium a los no especialistas y desarrollar tratamientos de bienestar, en 1985 se creó Vitaline. Fue el primer centro en ofrecer este tipo de servicio. Desde entonces, el centro no ha dejado de crecer.
Gracias a la calidad de los tratamientos propuestos, las Termas de Luchon han acogido a numerosos artistas, actores y cantantes para tratar y mantener sus voces, entre ellos Daniel Sorrano y André Dassary.
Gestionadas desde 2022 por el grupo Arénadour, las Thermes acaban de ser completamente renovadas para responder a las expectativas actuales. Un nuevo espacio dedicado íntegramente al termoludismo abrió sus puertas en el verano de 2024.
Hoy en día, el Balneario es uno de los más frecuentados de la región occitana. Rico en historia, pero con la mirada puesta en el futuro, el balneario no deja de evolucionar.
Italiano
Le terme di Luchon vi accompagnano in un viaggio attraverso duemila anni di storia. Il motto inciso sulla facciata "Balneum Lixonense post Neapolitense primum" lo dimostra: le terme di Luchon sono le prime dopo quelle di Napoli.
Le prime terme furono costruite in epoca romana, quando Luchon era conosciuta come ILIXON (dea delle acque). Ma con la caduta dell'Impero Romano, caddero nell'oblio e furono utilizzate solo dalla popolazione locale.
Negli anni '60 del XVII secolo, il barone d'Etigny si adoperò per sviluppare Bagnères de Luchon e le sue terme. Nel 1761 istituì un servizio medico completo con un chirurgo, un medico e uno speziale, tutti e 3 responsabili della cura e dell'igiene dei frequentatori delle terme. Nel 1766, in seguito a ricerche scientifiche, fu scoperta una sorgente termale. Ciò spinse il re Luigi XV a finanziare il miglioramento delle terme esistenti. Il desiderio postumo del barone di costruire uno stabilimento termale alla fine delle Allées d'Etigny stava per realizzarsi. I lavori iniziarono nel 1785 sotto la direzione del suo successore, l'Intendente Fournier de Lachapelle, ma furono presto interrotti per mancanza di fondi. Nel 1848, l'architetto Edmond Chambert riprese i lavori sul sito delle terme romane. Il 20 luglio 1857 fu inaugurato il nuovo stabilimento, che misurava 97 m di lunghezza per 53 m di larghezza e la cui facciata era abbellita da 28 colonne monolitiche in marmo bianco di Saint Béat. A partire dal 1860, l'assistenza e le strutture si evolvono e viene potenziato il trattamento delle vie respiratorie.
Nel 1867, il Principe Imperiale, figlio di Napoleone III e dell'Imperatrice Eugenia, soggiornò a Luchon. Fu curato in un piccolo edificio di legno a lui riservato. La reputazione di Luchon continuò a crescere.
Nel 1929 fu inaugurato il Radio Vaporarium, unico nel suo genere in Europa. Si trattava di un bagno di vapore naturale costituito da 1.200 m di gallerie scavate nella roccia.
Nel 1954, al posto del piccolo edificio in legno, fu costruito il Padiglione del Principe Imperiale. I lavori furono supervisionati dall'architetto Artigala. Oggi ospita le sale di ristoro e le cabine mediche.
Nel 1969, per garantire lo sviluppo e la promozione del Vaporarium, fu costruito un nuovo edificio con ampie superfici vetrate, sotto la direzione di Paul de Noyers.
Per aprire il Vaporarium ai non curanti e sviluppare i trattamenti di benessere, nel 1985 è stato creato Vitaline. È stato il primo centro a offrire questo tipo di servizio. Da allora, il centro si è rafforzato sempre di più.
Grazie alla qualità dei trattamenti offerti, le Thermes de Luchon hanno accolto molti artisti, attori e cantanti per curare e mantenere la propria voce, tra cui Daniel Sorrano e André Dassary.
Gestite dal 2022 dal gruppo Arénadour, le Thermes sono appena state completamente rinnovate per soddisfare le aspettative di oggi. Una nuova area interamente dedicata al termoludismo ha aperto le porte nell'estate del 2024.
Oggi la Spa è una delle più frequentate della regione occitana. Ricca di storia, ma con lo sguardo rivolto al futuro, la Spa è in continua evoluzione.