Description
« Un lieu bien étrange que ce Mont-Saint-Michel ! », écrivait Victor Hugo, en juin 1836. D’autant plus étrange, qu’entre 1792 et 1864, l’ancienne abbaye est une prison peuplée par près de 600 détenus. Or, l’évolution de cette maison centrale et de son quartier politique témoigne des transformations qui affectent le milieu pénitentiaire durant la première moitié du XIXe siècle mais aussi, plus largement, des grands changements institutionnels et des épisodes révolutionnaires qui marquent l’âge romantique. S’appuyant sur des sources variées et inédites, archives et témoignages conservés notamment aux Archives nationales, cette étude ambitionne de répondre aux problématiques posées par l’histoire carcérale du Mont. Comment une abbaye se transforme-t-elle en prison ? Dans quelles conditions vivent les condamnés ? Enfin, quelle empreinte la maison centrale a-t-elle laissé sur l’architecture de ce monument exceptionnel ? Conférence de Jérémie Halais, docteur en histoire contemporaine.
English
"Mont-Saint-Michel is a strange place," wrote Victor Hugo in June 1836. All the more strange, given that between 1792 and 1864, the former abbey was a prison inhabited by almost 600 inmates. The evolution of this central prison and its political quarter bears witness to the transformations that affected the penitentiary environment during the first half of the 19th century, as well as to the major institutional changes and revolutionary episodes that marked the Romantic era. Drawing on a variety of unpublished sources, including archives and personal accounts held in the Archives nationales, this study aims to answer the questions raised by the history of the Mont?s prisons. How does an abbey become a prison? What conditions did the convicts live in? And what imprint did the central prison leave on the architecture of this exceptional monument? Lecture by Jérémie Halais, PhD in contemporary history.
Deutsch
victor Hugo schrieb im Juni 1836: "Ein seltsamer Ort, dieser Mont-Saint-Michel". Umso seltsamer, dass die ehemalige Abtei zwischen 1792 und 1864 ein Gefängnis war, das von fast 600 Häftlingen bewohnt wurde. Die Entwicklung dieses Zentralhauses und seines politischen Viertels zeugt von den Veränderungen im Strafvollzug in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts, aber auch von den großen institutionellen Veränderungen und den revolutionären Episoden, die das romantische Zeitalter kennzeichnen. Die Studie stützt sich auf verschiedene, bisher unveröffentlichte Quellen, insbesondere auf Archive und Zeugenaussagen, die in den Nationalarchiven aufbewahrt werden, und versucht, eine Antwort auf die Fragen zu finden, die sich aus der Geschichte der Gefängnisse in Le Mont ergeben. Wie wird eine Abtei in ein Gefängnis umgewandelt? Unter welchen Bedingungen leben die Verurteilten? Und schließlich: Welche Spuren hat das Zentralgefängnis in der Architektur dieses außergewöhnlichen Bauwerks hinterlassen? Vortrag von Jérémie Halais, Doktor der Zeitgeschichte.
Dutch
"Mont-Saint-Michel is een heel vreemde plek", schreef Victor Hugo in juni 1836. Des te vreemder omdat de voormalige abdij tussen 1792 en 1864 een gevangenis was met bijna 600 gedetineerden. De evolutie van deze centrale gevangenis en zijn politieke wijk getuigt van de transformaties die het gevangeniswezen in de eerste helft van de 19e eeuw onderging, en meer in het algemeen van de grote institutionele veranderingen en revolutionaire episodes die de Romantiek kenmerkten. Op basis van een verscheidenheid aan ongepubliceerde bronnen, waaronder archieven en persoonlijke getuigenissen die bewaard worden in het Nationaal Archief, wil deze studie een antwoord bieden op de vragen die de geschiedenis van de gevangenissen van de Mont oproept. Hoe werd een abdij een gevangenis? In welke omstandigheden leefden de veroordeelden? En tot slot, welke stempel heeft de centrale gevangenis gedrukt op de architectuur van dit uitzonderlijke monument? Lezing door Jérémie Halais, doctor in de hedendaagse geschiedenis.
Español
"El Mont-Saint-Michel es un lugar muy extraño", escribía Victor Hugo en junio de 1836. Tanto más extraño cuanto que, entre 1792 y 1864, la antigua abadía fue una prisión habitada por cerca de 600 reclusos. La evolución de esta prisión central y de su barrio político es testimonio de las transformaciones que afectaron al medio carcelario durante la primera mitad del siglo XIX, y también, más ampliamente, de los grandes cambios institucionales y episodios revolucionarios que marcaron la época romántica. A partir de diversas fuentes inéditas, como archivos y relatos personales conservados en los Archivos Nacionales, este estudio pretende abordar las cuestiones que plantea la historia de las prisiones del Mont. ¿Cómo se convirtió una abadía en una prisión? ¿En qué condiciones vivían los condenados? Por último, ¿qué huella dejó la prisión central en la arquitectura de este monumento excepcional? Conferencia de Jérémie Halais, doctor en historia contemporánea.
Italiano
"Mont-Saint-Michel è un luogo molto strano", scriveva Victor Hugo nel giugno 1836. Tanto più strano in quanto, tra il 1792 e il 1864, l'ex abbazia era una prigione abitata da quasi 600 detenuti. L'evoluzione di questo carcere centrale e del suo quartiere politico testimonia le trasformazioni che interessarono l'ambiente carcerario nella prima metà del XIX secolo e, più in generale, i grandi cambiamenti istituzionali e gli episodi rivoluzionari che segnarono l'epoca romantica. Attingendo a una serie di fonti inedite, tra cui archivi e testimonianze personali conservate presso l'Archivio Nazionale, questo studio si propone di affrontare le questioni sollevate dalla storia delle prigioni del Mont. Come ha fatto un'abbazia a diventare una prigione? In quali condizioni vivevano i detenuti? Infine, quale impronta ha lasciato la prigione centrale nell'architettura di questo eccezionale monumento? Conferenza di Jérémie Halais, dottore di ricerca in storia contemporanea.