Description
Situé sur la Route des Vins d’Alsace entre Ribeauvillé et Riquewihr, le village de Zellenberg est juché sur une colline dominant la plaine d’Alsace, véritable promontoire naturel et site stratégique exceptionnel.
Les maisons de la partie ancienne de Zellenberg sont resserrées les unes contre les autres le long de 2 rues parallèles (rue de la Fontaine et rue du Schlossberg) qui traversent le village. Le plan du bourg est rectangulaire ; une tour s’imposait à chacun des angles du village :
– 2 tours, situées à l’est, sont toujours conservées aujourd’hui (tour nord-est et tour sud-est),
– 2 tours étaient situées à l’ouest ; aucune trace ne subsiste à ce jour de ces tours et elles n’apparaissent déjà plus sur la gravure réalisée par le graveur et cartographe bâlois Mathias Merian, en 1640, visible au Schlossberg (emplacement de l’ancien château fort de Zellenberg). Une première mention du nom de « Celeberch », dont la traduction étymologique est « une montagne de la cellule monacale », remonte au début du IXe siècle.
Propriété de l’Evêque de Strasbourg, le village de Zellenberg, qui faisait partie de la Seigneurie de Riquewihr, fut donné en fief aux Comtes de Horbourg. Dès 1252, Walter III de Horbourg transforma une maison de maître située à l’extrémité sud du village de Zellenberg en château fort et entoura l’ensemble du bourg d’une enceinte fortifiée. Vers 1324, les comtes de Horbourg, n’ayant pas de descendance mâle vendirent leurs biens (y compris la seigneurie de Riquewihr, qui leur avait été donnée en fief mais qui ne leur appartenait pas) au comte Ulrich de Wurtemberg, leur cousin. En 1332, l’Evêque de Strasbourg décida d’attaquer la ville de Riquewihr pour récupérer la Seigneurie de Riquewihr, qui incluait les villages de Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr et Hunawihr. Suite à cette attaque, les Wurtemberg rétrocédèrent Bennwihr et Zellenberg à l’Evêque de Strasbourg contre de l’argent. Le village de Zellenberg fut ensuite donné en fief aux Ribeaupierre qui en devinrent propriétaires en 1436 ; le village resta entre les mains de leurs successeurs (les Ducs de Birkenfeld-Deux-Ponts) jusqu’à la Révolution Française. Durant cette période, Zellenberg fut l’un des chefs-lieux de bailliage de la famille Birkenfeld-Deux-Ponts, qui comprenait Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine et Zellenberg. À la fin du XVIIIe siècle, le château fort devenu inhabitable, fut acheté comme bien national par un tuilier de Ribeauvillé et les pierres du château furent revendues une à une.
English
Situated on the Alsace Wine Route between Ribeauvillé and Riquewihr, the village of Zellenberg is perched on a hill overlooking the Alsace plain, a true natural promontory and an exceptional strategic site.
The houses of the old part of Zellenberg are squeezed together along 2 parallel streets (rue de la Fontaine and rue du Schlossberg) which cross the village. The plan of the village is rectangular; a tower stood out at each corner of the village :
– 2 towers, located to the east, are still preserved today (north-east tower and south-east tower),
– Two towers were located to the west; no trace of these towers remains to this day and they no longer appear in the engraving made by the Basel engraver and cartographer Mathias Merian in 1640, which can be seen at the Schlossberg (site of the former Zellenberg castle). The first mention of the name "Celeberch", whose etymological translation is "a mountain of the monastic cell", dates back to the beginning of the 9th century
Property of the Bishop of Strasbourg, the village of Zellenberg, which was part of the Lordship of Riquewihr, was given in fief to the Counts of Horbourg. As early as 1252, Walter III of Horburg transformed a manor house at the southern end of the village of Zellenberg into a fortified castle and surrounded the entire village with a fortified wall. Around 1324, the Counts of Horburg, having no male offspring, sold their possessions (including the lordship of Riquewihr, which had been given to them in fief but did not belong to them) to their cousin Count Ulrich of Württemberg. In 1332, the Bishop of Strasbourg decided to attack the town of Riquewihr to recover the Lordship of Riquewihr, which included the villages of Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr and Hunawihr. Following this attack, the Württemberg ceded Bennwihr and Zellenberg back to the Bishop of Strasbourg in exchange for money. The village of Zellenberg was then given in fief to the Ribeaupierre family who became owners in 1436; the village remained in the hands of their successors (the Dukes of Birkenfeld-Deux-Ponts) until the French Revolution. During this period, Zellenberg was one of the chief towns of the Birkenfeld-Deux-Ponts family bailiwick, which included Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine and Zellenberg. At the end of the 18th century, the fortified castle, which had become uninhabitable, was bought as national property by a tiler from Ribeauvillé and the stones of the castle were sold one by one.
Deutsch
Das Dorf Zellenberg liegt an der elsässischen Weinstraße zwischen Ribeauvillé und Riquewihr auf einem Hügel über der elsässischen Ebene, einem natürlichen Vorgebirge und einem außergewöhnlichen strategischen Standort.
Die Häuser des alten Teils von Zellenberg stehen dicht an dicht entlang zweier paralleler Straßen (Rue de la Fontaine und Rue du Schlossberg), die das Dorf durchziehen. Der Grundriss des Dorfes ist rechteckig; an jeder Ecke des Dorfes stand ein Turm:
– 2 Türme befanden sich im Osten und sind heute noch erhalten (Nordostturm und Südostturm),
– 2 Türme befanden sich im Westen; von diesen Türmen sind bis heute keine Spuren erhalten geblieben und sie erscheinen bereits nicht mehr auf dem Stich des Basler Kupferstechers und Kartografen Mathias Merian aus dem Jahr 1640, der auf dem Schlossberg (Standort der ehemaligen Burg Zellenberg) zu sehen ist. Eine erste Erwähnung des Namens "Celeberch", dessen etymologische Übersetzung "ein Berg der Mönchszelle" lautet, geht auf den Beginn des 9. Jahrhunderts zurück
Als Eigentum des Bischofs von Straßburg wurde das Dorf Zellenberg, das zur Herrschaft von Riquewihr gehörte, den Grafen von Horbourg als Lehen gegeben. Ab 1252 baute Walter III. von Horbourg ein Herrenhaus am südlichen Ende des Dorfes Zellenberg zu einer Burg aus und umgab die gesamte Siedlung mit einer befestigten Ringmauer. Um 1324 verkauften die Grafen von Horbourg, da sie keine männlichen Nachkommen hatten, ihren Besitz (einschließlich der Herrschaft Riquewihr, die ihnen als Lehen gegeben worden war, ihnen aber nicht gehörte) an Graf Ulrich von Württemberg, ihren Cousin. Im Jahr 1332 beschloss der Bischof von Straßburg, die Stadt Riquewihr anzugreifen, um die Herrschaft von Riquewihr zurückzuerlangen, die die Dörfer Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr und Hunawihr umfasste. Nach diesem Angriff übergaben die Württemberger Bennwihr und Zellenberg gegen Geld an den Bischof von Straßburg zurück. Das Dorf Zellenberg wurde dann als Lehen an die Ribeaupierre gegeben, die 1436 Eigentümer wurden; das Dorf blieb bis zur Französischen Revolution in den Händen ihrer Nachfolger (der Herzöge von Birkenfeld-Deux-Ponts). Während dieser Zeit war Zellenberg einer der Hauptorte der Vogtei der Familie Birkenfeld-Deux-Ponts, zu der Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine und Zellenberg gehörten. Jahrhunderts wurde die unbewohnbar gewordene Burg von einem Ziegler aus Ribeauvillé als Nationalgut gekauft und die Steine der Burg wurden einzeln weiterverkauft.
Dutch
Het dorp Zellenberg, gelegen aan de Elzaswijnroute tussen Ribeauvillé en Riquewihr, ligt op een heuvel die uitkijkt over de Elzasvlakte, een echt natuurlijk voorgebergte en een uitzonderlijke strategische plek.
De huizen van het oude gedeelte van Zellenberg staan samengeperst langs twee parallelle straten (rue de la Fontaine en rue du Schlossberg) die het dorp doorkruisen. De plattegrond van het dorp is rechthoekig; op elk van de hoeken van het dorp stond een toren:
– 2 torens, gelegen in het oosten, zijn nog steeds bewaard gebleven (noordoostelijke toren en zuidoostelijke toren),
– 2 torens bevonden zich in het westen; van deze torens is geen spoor meer over en ze komen niet meer voor op de gravure van de Baselse graveur en cartograaf Mathias Merian, in 1640, zichtbaar op de Schlossberg (plaats van het voormalige kasteel Zellenberg). De eerste vermelding van de naam "Celeberch", waarvan de etymologische vertaling is "een berg van de kloostercel", dateert uit het begin van de 9e eeuw
Het dorp Zellenberg, dat eigendom was van de bisschop van Straatsburg, werd in leen gegeven aan de graven van Horbourg. Al in 1252 veranderde Walter III van Horbourg een landhuis aan de zuidkant van het dorp Zellenberg in een versterkte burcht en omringde hij het hele dorp met een vestingmuur. Rond 1324 verkochten de graven van Horbourg, die geen mannelijke nakomelingen hadden, hun bezittingen (waaronder de heerlijkheid Riquewihr, die hun in leen was gegeven maar die hun niet toebehoorde) aan graaf Ulrich van Wurtemberg, hun neef. In 1332 besloot de bisschop van Straatsburg de stad Riquewihr aan te vallen om de heerlijkheid Riquewihr terug te krijgen, die de dorpen Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr en Hunawihr omvatte. Na deze aanval stond Württemberg Bennwihr en Zellenberg af aan de bisschop van Straatsburg in ruil voor geld. Het dorp Zellenberg werd vervolgens in leen gegeven aan de familie Ribeaupierre die in 1436 eigenaar werd; het dorp bleef in handen van hun opvolgers (de hertogen van Birkenfeld-Deux-Ponts) tot de Franse Revolutie. In deze periode was Zellenberg een van de belangrijkste baljuwschappen van de familie Birkenfeld-Deux-Ponts, waartoe Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine en Zellenberg behoorden. Aan het eind van de 18e eeuw werd het onbewoonbaar geworden kasteel als nationaal bezit gekocht door een tegelzetter uit Ribeauvillé en werden de stenen van het kasteel één voor één verkocht.
Español
Situado en la Ruta del Vino de Alsacia, entre Ribeauvillé y Riquewihr, el pueblo de Zellenberg está encaramado en una colina que domina la llanura alsaciana, un auténtico promontorio natural y un lugar estratégico excepcional.
Las casas del casco antiguo de Zellenberg se aprietan a lo largo de dos calles paralelas (rue de la Fontaine y rue du Schlossberg) que cruzan el pueblo. La planta del pueblo es rectangular; se impuso una torre en cada una de las esquinas del pueblo:
– en la actualidad se conservan dos torres situadas al este (torre noreste y torre sureste),
– al oeste se encontraban dos torres, de las que hoy no queda rastro y que ya no aparecen en el grabado realizado por el grabador y cartógrafo de Basilea Mathias Merian, en 1640, visible en el Schlossberg (emplazamiento del antiguo castillo de Zellenberg). La primera mención del nombre "Celeberch", cuya traducción etimológica es "montaña de la celda monástica", data de principios del siglo IX
Propiedad del obispo de Estrasburgo, el pueblo de Zellenberg, que formaba parte del señorío de Riquewihr, fue entregado en feudo a los condes de Horburgo. Ya en 1252, Walter III de Horbourg transformó una casa solariega situada en el extremo sur del pueblo de Zellenberg en un castillo fortificado y rodeó todo el pueblo con una muralla fortificada. Hacia 1324, los condes de Horbourg, al no tener descendencia masculina, vendieron sus propiedades (incluido el señorío de Riquewihr, que les había sido dado en feudo pero que no les pertenecía) al conde Ulrico de Wurtemberg, su primo. En 1332, el obispo de Estrasburgo decidió atacar la ciudad de Riquewihr para recuperar el señorío de Riquewihr, que incluía los pueblos de Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr y Hunawihr. Tras este ataque, el Württemberg cedió Bennwihr y Zellenberg al obispo de Estrasburgo a cambio de dinero. El pueblo de Zellenberg fue entregado en feudo a la familia Ribeaupierre, que se convirtió en propietaria en 1436; el pueblo permaneció en manos de sus sucesores (los duques de Birkenfeld-Deux-Ponts) hasta la Revolución Francesa. Durante este periodo, Zellenberg era una de las principales ciudades de la familia Birkenfeld-Deux-Ponts, que incluía Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine y Zellenberg. A finales del siglo XVIII, el castillo, que se había vuelto inhabitable, fue comprado como propiedad nacional por un azulejero de Ribeauvillé y las piedras del castillo fueron vendidas una a una.
Italiano
Situato sulla Strada del Vino dell'Alsazia, tra Ribeauvillé e Riquewihr, il villaggio di Zellenberg è arroccato su una collina che domina la pianura alsaziana, un vero e proprio promontorio naturale e un sito strategico eccezionale.
Le case della parte vecchia di Zellenberg si stringono lungo due strade parallele (rue de la Fontaine e rue du Schlossberg) che attraversano il villaggio. La pianta del villaggio è rettangolare; una torre è stata imposta a ciascuno degli angoli del villaggio:
– 2 torri, situate a est, sono ancora oggi conservate (torre di nord-est e torre di sud-est),
– 2 torri erano situate a ovest; di queste torri oggi non rimane traccia e non compaiono più nell'incisione realizzata dall'incisore e cartografo basilese Mathias Merian, nel 1640, visibile presso lo Schlossberg (sito dell'antico castello di Zellenberg). La prima menzione del nome "Celeberch", la cui traduzione etimologica è "montagna della cella monastica", risale all'inizio del IX secolo
Di proprietà del vescovo di Strasburgo, il villaggio di Zellenberg, che faceva parte della signoria di Riquewihr, fu dato in feudo ai conti di Horbourg. Già nel 1252, Walter III di Horbourg trasformò un maniero situato all'estremità meridionale del villaggio di Zellenberg in un castello fortificato e circondò l'intero villaggio con una cinta muraria. Intorno al 1324, i conti di Horbourg, non avendo discendenti maschi, vendettero i loro beni (compresa la signoria di Riquewihr, che era stata data loro in feudo ma che non gli apparteneva) al conte Ulrico di Wurtemberg, loro cugino. Nel 1332, il vescovo di Strasburgo decise di attaccare la città di Riquewihr per recuperare la signoria di Riquewihr, che comprendeva i villaggi di Riquewihr, Ostheim, Mittelwihr, Beblenheim, Aubure, Zellenberg, Bennwihr e Hunawihr. In seguito a questo attacco, il Württemberg cedette Bennwihr e Zellenberg al vescovo di Strasburgo in cambio di denaro. Il villaggio di Zellenberg fu poi dato in feudo alla famiglia Ribeaupierre, che ne divenne proprietaria nel 1436; il villaggio rimase nelle mani dei loro successori (i duchi di Birkenfeld-Deux-Ponts) fino alla Rivoluzione francese. In questo periodo, Zellenberg era una delle città principali della famiglia Birkenfeld-Deux-Ponts, che comprendeva Bennwihr, Houssen, Wihr-en-Plaine e Zellenberg. Alla fine del XVIII secolo, il castello, ormai inabitabile, fu acquistato come proprietà nazionale da un fabbricante di piastrelle di Ribeauvillé e le pietre del castello furono vendute una ad una.