Massif Sainte Baume : Du pont des Encanaux au pic de Bertagne

La haute-montagne s'invite dans les Bouches-du-Rhône ! C'est l'objectif de cette randonnée aller-retour réservée aux marcheurs entraînés : atteindre le Pic de Bertagne (1 041 m), point culminant du département et sommet phare du massif de la Sainte-Baume. La première partie de l'itinéraire ne laisse pas augurer de la suite. Le sentier se faufile dans une succession de ravins (des Infernets, de la Coutronne), où serpente un ruisseau tantôt actif, tantôt sec. Mais les perspectives ne tardent pas à se dégager au débouché sur le plateau calcaire, dominé par la tour de Cauvin. Commence alors l'itinéraire "alpin". Ne souriez pas, il y a du vrai dans cette affirmation, nonobstant l'altimétrie bien entendu moins élevée. La preuve ? La source du Cros, haut vallon frais, avec sa végétation fleurie et ses conifères. Et les cols et les sommets, surprenants à ces latitudes méridionales. Col du Cros, col de Bertagne, pic de Bertagne?, de passages en arêtes, la Provence plissée et déformée rappelle sans ambiguïté sa filiation avec l'arc alpin. Du village d’Auriol, empruntez la N560 en direction de Saint-Maximin. A 1,5 km d’Auriol, prenez sur la droite la D45a, pendant presque 3 km. Suivez alors une petite route sur la gauche indiquant “Source des Encanaux”. Stationnez au bas de la descente, prenez le large chemin de gauche sur 100 m pour atteindre le point « Info ». Prenez la direction « Pic de Bertagne » par la piste. Cinquante mètres avant le Pont des Encanaux, prenez à droite un sentier, balisage jaune, qui s’élève rapidement au dessus de la rivière. Cet ancien chemin muletier, comme en témoignent les soubassements en pierre sèche, permettra de remonter le ravin des Infernets et celui de la Coutronne, jouant sans arrêt avec le lit du ruisseau. Celui-ci est non pérenne et progresse sur de belles dalles calcaires érodées en cuvettes. La végétation est mixte, mêlant joncs, prêle, chèvrefeuilles et végétation plus sèche telle que pins, argelas et pèbre d’aï… Ce sentier vous conduira à un plateau dégagé pour rattraper la D45a empruntez-la vers l'est -nord-est jusqu'à une piste sur votre droite (Au pied du Tour de Cauvin). Suivez cette piste pendant 700 m. Après avoir lassé une citerne à votre gauche puis quittez la piste par la gauche pour atteindre un bosquet de chênes et de pins. Prenez alors la piste de droite. Poursuivez l'ascension jusqu'à la source du Cros. Le haut de ce vallon est très boisé et fleuri, sa végétation rappelant celle des Alpes (conifères). Après la source, un raccourci sur la droite permet d'éviter un morceau de piste. Vous arrivez ensuite au Col du Cros prenez alors à gauche (direction Est – balisage marron) , pour rejoindre le Col de Bertagne. La traversée de celui-ci s’effectue à travers une végétation rase et sèche qui contraste nettement avec la forêt du vallon. Redescendez jusqu'à un monument, dédié aux Excursionnistes morts pour la France en 1914-18. La végétation redevient arborée et vous apprécierez l'ombre d'un sorbier des oiseaux ou d'un érable de Montpellier. Empruntez un chemin balisé rouge pour monter au Baù de Bertagne (sud-est). La montée commence progressivement, sous de très grands houx, entre des chèvrefeuilles, des églantiers, des plants de lavande ou de serpolet et divers feuillus. Les raidillons se font plus denses sous le sommet. Franchissez ensuite la crête sommitale rocheuse pour redescendre sur la route conduisant au relais (contrôle du trafic aérien civil). Prenez alors à droite (vers l'ouest) pour rejoindre le Baù qui vous offrira un superbe point de vue. Au sud : la plaine cultivée de Cuges-les-Pins, l'île de Porquerolles, Bandol puis vers l'ouest, La Ciotat, la baie de Cassis, Marseille, le massif du Garlaban, la Chaîne de l'Etoile et la descente vers Gémenos…

We bet you didn't know you could go mountaineering in the Bouches-du-Rhône?! Reserved for confirmed walkers, this exciting hike takes you all the way up Pic de Bertagne (1,041 m) – the region's highest mountain, forming part of the Massif de la Sainte-Baume hill chain. Don't be fooled by the first easy section of the itinerary comprising a succession of ravines (Infernets, Coutronne), at the bottom of which flows a sometimes-bubbling, sometimes-dry stream. The view gets clearer as you approach the chalky plateau, overlooked by Tour de Cauvin. This is where the "alpine" part of the walk starts. And don't smile – these landscapes really are alpine even if their altitude remains fairly low. The proof of the pudding? Source du Cros, a high a cool valley, laden with flowers and conifers. The mountain passes and summits are also unlike those typically found in these southern climes. Stretching from Col du Cros to Col de Bertagne and Pic de Bertagne, this adventure hike in the secret folds of limestone Provence offers up an unambiguous reminder of the region's proximity to the Alps.

Ein Hochgebirge in den Bouches-du-Rhône! Das ist das Ziel dieser Wanderung, die geübten Wanderern vorbehalten ist: den Pic de Bertagne (1 041 m) zu erreichen, höchster Gipfel des Departements und stolzer Höhepunkt des Massivs von Sainte-Baume. Der erste Abschnitt der Strecke lässt keine Mutmaßungen darüber zu, was anschließend folgt. Der Pfad windet sich durch eine Reihe von Schluchten (Infernets, Coutronne), durch die sich ein je nach Jahreszeit trockener oder wasserführender Bach schlängelt. Bald aber treten an der Mündung zum Kalkplateau, das vom Turm von Cauvin dominiert wird, andere Perspektiven zutage. Nun beginnt die ""alpine"" Strecke. Lachen Sie nicht, es steckt ein Körnchen Wahrheit in dieser Behauptung, ungeachtet des natürlich niedrigere Werte anzeigenden Höhenmessers. Der Beweis? Die Quelle der Cros, ein kühles Hochtal mit blühender Pflanzenwelt und Nadelbäumen. Und die Pässe und Gipfel, die in diesen meridionalen Breitengraden durchaus überraschen. Cros-Pass, Bertagne-Pass, Bertagne-Gipfel…, Grat-Passagen die gefaltete und verformte Provence erinnert unmissverständlich daran, dass sie vom Alpenbogen abstammt. Länge: 16 km Höhenunterschied: 800 m

De hoge berg nodigt zichzelf uit in de Bouches-du-Rhône! Dat is het doel van deze rondwandeling die is voorbehouden aan getrainde wandelaars: de Pic de Bertagne (1.041 m) bereiken, het hoogste punt van het departement en het vlaggenschip van het massief van Sainte-Baume. Het eerste deel van de route geeft geen indicatie van wat er komen gaat. Het pad slingert zich door een opeenvolging van ravijnen (des Infernets, de la Coutronne), waar een soms actieve, soms droge beek kronkelt. Het duurt echter niet lang voordat het uitzicht zich opent wanneer u het kalksteenplateau bereikt, gedomineerd door de toren van Cauvin. Dan begint de "alpine" route. Lach niet, er zit een kern van waarheid in deze verklaring, ondanks de lagere hoogtemeting natuurlijk. Het bewijs? De bron van de Cros, een hoge koele vallei, met zijn bloeiende vegetatie en naaldbomen. En de passen en toppen, verrassend op deze zuidelijke breedtegraden. Col du Cros, Col de Bertagne, Pic de Bertagne, etc., van passen tot bergkammen, de geplooide en vervormde Provence herinnert duidelijk aan zijn verwantschap met de Alpen. Vanuit het dorp Auriol neemt u de N560 richting Saint-Maximin. Op 1,5 km van Auriol slaat u rechtsaf de D45a op, gedurende bijna 3 km. Volg vervolgens een kleine weg links die "Source des Encanaux" aangeeft. Parkeer onderaan de afdaling, neem het brede pad naar links gedurende 100 m om het "Info"-punt te bereiken. Neem de richting "Pic de Bertagne" via het spoor. Vijftig meter voor de Pont des Encanaux gaat u rechtsaf een geel gemarkeerd pad op dat snel boven de rivier uitkomt. Dit oude muilezelpad, waarvan de droge stenen funderingen getuigen, voert u langs het Infernets ravijn en het Coutronne ravijn, waarbij u voortdurend met de bedding van de beek speelt. Deze laatste is niet overblijvend en verloopt op prachtige kalksteenplaten die in bekkens zijn uitgesleten. De vegetatie is gemengd: biezen, heermoes, kamperfoelie en drogere vegetatie zoals dennen, argela's en pèbre d'aï… Dit pad leidt u naar een open plateau om de D45a in te halen. Ga oost-noordoost naar een pad aan uw rechterhand (aan de voet van de Tour de Cauvin). Volg dit spoor gedurende 700m. Na het passeren van een waterreservoir aan uw linkerhand, verlaat u het pad links om een eiken- en dennenbos te bereiken. Neem dan het rechter spoor. Ga verder naar de bron van de Cros. De top van deze vallei is zeer bosrijk en bloemrijk, de vegetatie doet denken aan de Alpen (naaldbomen). Na de bron kun je via een kortere weg rechts een stuk spoor ontwijken. U komt dan op de Col du Cros en slaat linksaf (richting Oost – bruine markeringen) om de Col de Bertagne te bereiken. De oversteek van de Col de Bertagne wordt gemaakt door een korte en droge vegetatie die duidelijk contrasteert met het bos van de vallei. Ga naar beneden naar een monument gewijd aan de Excursionisten die stierven voor Frankrijk in 1914-18. De vegetatie wordt weer bebost en u zult de schaduw van een vogelkers of een Montpellier esdoorn waarderen. Neem een rood gemarkeerd pad om te klimmen naar de Baù de Bertagne (zuidoost). De klim begint geleidelijk, onder zeer hoge hulstbomen, tussen kamperfoelie, rozenbottels, lavendel of wilde tijmplanten en verschillende loofbomen. De steilte wordt dichter onder de top. Steek vervolgens de rotsachtige topkam over om af te dalen naar de weg die naar het relais (civiele luchtverkeersleiding) leidt. Ga dan naar rechts (west) om de Baù te bereiken, die een prachtig uitzicht biedt. In het zuiden: de gecultiveerde vlakte van Cuges-les-Pins, het eiland Porquerolles, Bandol, vervolgens in westelijke richting, La Ciotat, de baai van Cassis, Marseille, het Garlaban-massief, de Chaîne de l'Etoile en de afdaling naar Gémenos…

¡La alta montaña se invita a sí misma a las Bouches-du-Rhône! Este es el objetivo de esta excursión de ida y vuelta reservada a los senderistas entrenados: alcanzar el Pic de Bertagne (1.041 m), el punto más alto del departamento y la cumbre emblemática del macizo de Sainte-Baume. La primera parte del itinerario no augura nada bueno para el resto. El camino serpentea por una sucesión de barrancos (des Infernets, de la Coutronne), donde serpentea un arroyo a veces activo, a veces seco. Sin embargo, la vista no tarda en abrirse al llegar a la meseta calcárea, dominada por la torre Cauvin. A continuación, comienza la ruta "alpina". No sonrías, hay algo de verdad en esta afirmación, a pesar de la menor altimetría. ¿La prueba? La fuente del Cros, un valle alto y fresco, con su vegetación florida y sus coníferas. Y los puertos y cumbres, sorprendentes en estas latitudes meridionales. Col du Cros, Col de Bertagne, Pic de Bertagne, etc. De un paso a otro, la Provenza plegada y deformada es un claro recordatorio de su relación con los Alpes. Desde el pueblo de Auriol, tome la N560 en dirección a Saint-Maximin. A 1,5 km de Auriol, gire a la derecha por la D45a, durante casi 3 km. Seguir una pequeña carretera a la izquierda que indica "Source des Encanaux". Aparcar en la parte inferior de la ladera, tomar el camino ancho de la izquierda durante 100 m para llegar al punto de "Información". Tome la dirección "Pic de Bertagne" por la pista. Cincuenta metros antes del Pont des Encanaux, gire a la derecha por un camino, marcado en amarillo, que se eleva rápidamente por encima del río. Este antiguo camino de herradura, como atestiguan los cimientos de piedra seca, te llevará por el barranco de Infernets y el de Coutronne, jugando constantemente con el lecho del arroyo. Esta última no es perenne y progresa sobre hermosas losas de piedra caliza erosionadas en cuencas. La vegetación es mixta, mezclando juncos, cola de caballo, madreselva y vegetación más seca como pinos, argelas y pèbre d'aï… Este camino le llevará a una meseta abierta para alcanzar la D45a. Siga hacia el este-noreste hasta una pista a su derecha (al pie de la Tour de Cauvin). Siga esta pista durante 700 m. Después de pasar un aljibe a su izquierda, deje la pista a la izquierda para llegar a un bosquecillo de robles y pinos. Entonces, tome la pista de la derecha. Continuar el ascenso hasta la fuente del Cros. La parte superior de este valle es muy boscosa y florida, su vegetación recuerda a la de los Alpes (coníferas). Después del muelle, un atajo a la derecha permite evitar un trozo de pista. A continuación, se llega al Col du Cros y se gira a la izquierda (dirección Este – marcas marrones) para llegar al Col de Bertagne. La travesía de éste se realiza a través de una vegetación corta y seca que contrasta claramente con el bosque del valle. Baje hasta un monumento dedicado a los Excursionistas que murieron por Francia en 1914-18. La vegetación vuelve a ser boscosa y se aprecia la sombra de un sorbo de pájaro o de un arce de Montpellier. Tome un camino marcado en rojo para subir al Baù de Bertagne (sureste). La subida comienza gradualmente, bajo acebos muy altos, entre madreselvas, escaramujos, plantas de lavanda o tomillo silvestre y varios árboles de hoja caduca. El desnivel se hace más denso por debajo de la cumbre. A continuación, se cruza la cresta rocosa de la cumbre para descender hasta la carretera que lleva al relevo (control aéreo civil). A continuación, gire a la derecha (oeste) para llegar al Baù, que ofrece una magnífica vista. Al sur: la llanura cultivada de Cuges-les-Pins, la isla de Porquerolles, Bandol, luego hacia el oeste, La Ciotat, la bahía de Cassis, Marsella, el macizo de Garlaban, la Chaîne de l'Etoile y el descenso hacia Gémenos…

L'alta montagna non manca di attirare il turista nelle Bouches-du-Rhône! È lo scopo di questa passeggiata di andata e ritorno riservata ai camminatori allenati: raggiungere il picco di Bertagne (1.041 m), punto culminante del dipartimento e cima di riferimento del massiccio della Sainte-Baume. La prima parte dell'itinerario è già tutta un programma. Il sentiero attraversa una serie di burroni (degli Infernets, della Coutronne), solcati da un torrente a volte attivo e a volte secco. Ma i panorami non tardano ad arrivare, allo sbocco sulla piana calcarea dominata dalla torre di Cauvin. Ecco allora che inizia l'itinerario ""alpino"". Non è un eufemismo, perché nonostante l'altitudine non sia eccessiva, il percorso ha tutte le caratteristiche tipicamente alpine. La prova? La fonte del Cros, alta vallata fresca con la sua vegetazione fiorita e le sue conifere. Per non parlare dei valichi e delle cime, sorprendenti a queste latitudini meridionali! Il passo del Cros, il passo di Bertagne, il picco di Bertagne… passaggi sui crinali che scacciano ogni dubbio sulla ""parentela"" della Provenza con l'arco alpino. Lunghezza: 16 km Dislivello: 800 m